Уйынсыҡтар – бик мөһим, стратегик продукт – Радий Хәбиров

Төбәк етәксеһе үҙенең инеш һүҙендә үҫеп килгән быуынды тәрбиәләүҙә тармаҡтың мөһим ролен һыҙыҡ өҫтөнә алды.

- Бында уйынсыҡ тураһында уйлаған битараф булмаған кешеләр йыйылған. Беҙ һеҙҙең менән был сегменттың ватан тауарҙары позицияларын нығытыуға бәйле ҡатмарлы юлын үтәбеҙ. Ғәҙәттә, был юғары маржиналь бизнес түгел, – тип билдәләне Радий Хәбиров. - Бындай продукция етештереү креатив индустрияға әйләнде. Сөнки уйынсыҡтар - киләсәктә илебеҙҙең үҫеше өсөн яуаплы буласаҡ балаларҙы тәрбиәләүҙең мөһим өлөшө. "Әйҙә уйнарға" фестивале - был теманы алға ебәрергә теләгән энтузиастарҙы берләштергән майҙансыҡ. Форумдың киләсәктә лә көнүҙәк буласағына шикләнмәйем, ә сифатлы Рәсәй уйынсыҡтары ассортименты байыясаҡ кенә.

Башҡортостан Башлығы төбәктә профилле производстволарҙың яҡшы үҫеш динамикаһын билдәләне. Уйынсыҡтар сығарыу менән бер рәттән һүҙ балалар тауарҙарының киң исемлеген – кейем, мебель, үҫеш өсөн ҡорамалдар әҙерләү тураһында бара. Бындай продукцияны республикала тиҫтәләгән предприятие етештерә. Ә дөйөм әйберҙәр күләме йылына бер нисә миллионға етә.

Тармаҡҡа ярҙам итеү өсөн Башҡортостанда өҫтөнлөк бирелә. Мәҫәлән, еңел сәнәғәт предприятиеларына сеймал һәм ҡорамалдар һатып алыуға сығымдарҙың бер өлөшөн ҡаплайҙар. Компаниялар шулай уҡ Төбәк сәнәғәтен үҫтереү фондынан льготалы займдар, күргәҙмәләрҙә ҡатнашыу, сертификатлау һәм үҙ продукцияһын танытыу өсөн субсидиялар ала ала.

- Уйынсыҡтар - бик мөһим, стратегик продукт. Иҡтисадтың был секторы тураһында ла хәстәрлек күрергә кәрәк. Уйынсыҡтар һәм уйындар беҙҙең халыҡ алырлыҡ арзан булырға ла тейеш. Шуға күрә ярҙам саралары иҫәбендә был индустрия өсөн махсус өҫтөнлөктәр тураһында уйларға ваҡыт, – тине Радий Хәбиров.

Сығышының аҙағында төбәк етәксеһе фестивалдә ҡатнашыусыларға әүҙем позициялары өсөн рәхмәт әйтте һәм балалар тауарҙары етештереүҙе үҫтереүгә индергән өлөшө өсөн республиканың дәүләт наградаларын тапшырҙы.

***

Пленар дискуссияла Федерация Советының Фән, мәғариф һәм мәҙәниәт буйынса комитеты рәйесе Лилиә Ғүмәрова сығыш яһаны. Ул, атап әйткәндә, тармаҡҡа ярҙам итеүгә йүнәлтелгән аҡсаны илдең киләсәгенә нвестиция һалыу тип ҡарарға кәрәклеген билдәләне.

- Педагог-психолог булараҡ әйтәм, уйын – баланы тәрбиәләүҙең һәм үҫтереүҙең төп сараһы. Уйынға аҡса һалып, беҙ киләсәккә аҡса һалабыҙ. Сөнки беҙгә хаслыҡ уйлаусылар фильмдар һәм компьютер уйындары эшләүҙе юҡҡа ғына финансламай, был - идеологик мәсьәлә, – тине Лилиә Ғүмәрова.

"Әйҙә уйнарға", бер яҡтан, бала саҡ байрамы булып китә, әммә шул уҡ ваҡытта өлкәндәргә балаларыбыҙҙың иң яҡшы уйынсыҡтары, иң яҡшы әйберҙәре булһын өсөн нимә эшләргә кәрәклеге тураһында, уйынсыҡтарҙы дөрөҫ сығарабыҙмы, ниндәй материалдарҙан эшләнгән икәнлеге тураһында уйланырға.

***

Пленар дискуссияла ҡатнашыусылар балалар тауарҙарын үҫтереүгә бәйле мәсьәләләрҙең киң даирәһен тикшерҙе. Һүҙ ватан продукцияһын етештереүҙе киңәйтеү, уйынсыҡтарҙың сифатын һәм хәүефһеҙлеген арттырыу хаҡында барҙы. Бынан тыш, уйынсыҡтарҙы балаларға менталь йоғонто яһау, уларҙы Рәсәй йәмғиәтенең традицион ҡиммәттәре рухында тәрбиәләү күҙлегенән сығып эшләргә кәрәк.

Илдең сәнәғәт һәм сауҙа министры урынбаҫары Екатерина Приезжева билдәләүенсә, Башҡортостан был йәһәттән күп йүнәлештәр буйынса алдынғы төбәктәр иҫәбенә инә.

- Халыҡ-ара санкциялар һәм сит ил брендтарының китеүе етештереүселәребеҙ өсөн был баҙарҙы биләүгә мөмкинлек бирә, һәм уны ҡулдан ысҡындырырға ярамай. Ә код классификаторҙарын ентекләп эшләү һалым ташламаларын ватан балалар индустрияһы тауарҙарының күберәк позицияларына бирергә мөмкинлек тыуҙыра. Шулай уҡ уйынсыҡтарҙың хәүефһеҙлеген һәм сифатын контролдә тотоуҙы көсәйтәбеҙ, – тип һыҙыҡ өҫтөнә алды Екатерина Приезжева.

Тағы ла бер мөһим йүнәлеш – балалар баҡсалары һәм мәктәптәр өсөн тауарҙар һатып алыу. Был хаҡта статс-секретарь – Рәсәй мәғариф министры урынбаҫары Андрей Корнеев һөйләне. Ул илдә белем биреү учреждениеларын йыһазландырыу өсөн уйын тауарҙарының берҙәм исемлеге раҫланыуын хәбәр итте.

– Был - бындай төрҙәге тәүге документ, - тип аңлатты Андрей Корнеев. - Әлбиттә, илебеҙҙә уйынсыҡтар етештереү өҫтөнлөклө, уларҙың ҡаҡшамаҫ сифаты ла, традицион ҡиммәттәргә тап килеүе лә мөһим.

Ул шулай уҡ төбәк етәкселегенә профилле фестиваль ойошторған, шул иҫәптән тәжрибә уртаҡлашыу һәм идара итеү ҡарарҙары ҡабул итеү өсөн дискуссия майҙансығы булдырған өсөн рәхмәт белдерҙе.

Рәсәй "Белем" йәмғиәтенең генераль директоры урынбаҫары Кирилл Хвиль үҙенең иғтибарын уйынсыҡтарҙың  үҫеп килгән быуынды патриотик тәрбиәләүҙә мөһим роленә йүнәлтте. Был балаларға тыуған тарихҡа һәм мәҙәниәткә һөйөү тәрбиәләү мөмкинлеген бирәсәк, тине.

Ул шулай уҡ етештереүселәргә креатив тармаҡ проекттарын тормошҡа ашырырға мөмкинлек биргән «Тыуған уйынсыҡ» Бөтә Рәсәй конкурсы тураһында һөйләне. Мәҫәлән, быйыл төбәктәрҙән иң яҡшыларҙы һайлап алыу өсөн 28 меңдән ашыу ғариза килгән. Улар иҫәбендә - Башҡортостандан 153 проект.

Балалар тауарҙары индустрияһы предприятиелары ассоциацияһы президенты Антонина Цицулина үҙенең сығышында, хәҙерге үҫеш этабында Рәсәй етди тышҡы, шул иҫәптән уйынсыҡтар һәм уйынсыҡтар етештереүгә йоғонто яһаусы проблемаларға юлыҡты, тип билдәләне. Был эш балаларҙы сифатһыҙ һәм тәрбиәгә зыянлы тауарҙарҙан һаҡлауға бәйле социаль эшҡыуарлыҡ төрөнә эйә була, тип белдерҙе.

Бынан тыш, балалар продукцияһын сығарыуҙы ватан сәнғәте – әҙәбиәт, кино һәм телевидение менән бәйләү, өлгө алырлыҡ геройҙар образдарын пропагандалау мөһим. Былар барыһы ла идеяларҙан сәнәғәт производствоһына күсергә тейеш.

***

Пленар дискуссия аҙағында Башҡортостан Башлығы ҡатнашыусыларға конструктив әңгәмә өсөн рәхмәт әйтте, шулай уҡ идара итеү командаһының көсөн уйынсыҡтар эшләүселәр, етештереүселәр һәм һатыусылар менән һөҙөмтәле эш итеүгә йүнәлтергә тәҡдим итте. Эштең аныҡ йүнәлештәрен «Сәнәғәт сәғәте» һәм «Креатив индустриялар сәғәте» тематик кәңәшмәләре сиктәрендә билдәләйәсәктәр.

Сығанаҡ: https://glavarb.ru/ru/news/event/igrushki--eto-ochen-vazhnyy-strategicheskiy-produkt--radiy-habirov-78090/