-7 °С
Болотло
Еңеүгә - 80 йыл
Бөтә яңылыҡтар

Иртә ҡысҡырған кәкүктең...

Еләк бешкән мәл. Тау битләү­ендә бала-саға еләк йыя. Тирә-яҡта ҡоштар һайрай, һирәк кенә кәкүк саҡырғылай. Бер мәл яҡында ғына саҡырған кәкүккә ҡыҙ балалар:

Иртә ҡысҡырған кәкүктең...
Иртә ҡысҡырған кәкүктең...

– Кәкүк, кәкүк! Минең ғүме­рем нисә йыл? – тип кем уҙар­ҙан ҡысҡырышырға кереште. Йәй уртаһы етеп килгәндә са­ҡырған кәкүк ҡыҙсыҡтарға ғү­мерҙе күп «өләшмәне», шуның өсөн ҡыҙҙарҙың күбеһенең кәйефе ҡырылды. Бигерәк тә, Ямалетдиндың күршеһе, биш кенә йәшлек һеңлекәше Мәр­хәбә илар сиккә етте, сөнки кәкүк ике генә күкелдәне лә ҡапыл туҡтаны ла ҡуйҙы. Хәй­рулла ағаһы ла, өлкәнерәк ҡыҙ­ҙар ҙа уны бер нисек тә тынысландыра алманы. Хәйрулла Ямалетдинға үпкәләй:
– Әйттем бит мин һиңә шул илаҡты эйәртмәйек, тип, бына йыуат инде хәҙер.
– Ярай, Хәйрүш, тыныслан, бер ҙә илаҡ түгел ул. Хәҙер шат йылмайып йөрөр, күрер­һең.
– Мәрхәбә, оноттоңмо әллә, май аҙағында ғына Мәндем туғайына муйыл сәскәһе йы­йырға барғанда, һиңә кәкүк йөҙ йылдан да ашыуыраҡ ғүмер юрағайны бит, – тине Ямалетдин.
– Онотманым да ул…
– Ул саҡта яҙ аҙағы булғас, кәкүктәр бер туҡтауһыҙ туғай­ҙың йә был башында, йә теге башында берәмләп тә, ҡушы­лып та, хатта күмәкләшеп тә саҡыралар ине бит. Бына шулай өҙлөкһөҙ күкелдәй торғас, уларҙың башы әйләнә башлай, иҫәп юғалтып, күпме ҡысҡыр­ғанын да оноталар. Ә еләк бешкән осорҙа күп ҡысҡы­рыуҙан тамам талсығып, улар тотлоға, һаҡаулана, телдәре бәйләнә, тамаҡтары ҡарлыға башлай. Шуға кәкүктең иртә һәм һуң саҡырғанына ышаныр­ға ярамай, – ти Ямалетдин.
– Аңланым да ул, тик мин кәкүктең күберәк саҡырғанын ишеткем килә, – ти Мәрхәбә.
– Ә һин кәкүктән, күкелдәй башлағас та түгел, ә бер ун ҡа­бат ҡысҡырғас ҡына һора. Шулай булһа, кәкүк тиҙ генә туҡ­талып ҡалмаҫ.
Балалар еләк йыйыуҙы дауам итте. Ямалетдин Хәйрулланы ситкә саҡырып:
– Хәйрүш, мин һиҙҙермәй ге­нә ағас башынан кәкүк булып ҡысҡырырмын. Ун ҡабат ҡыс­ҡырғас, һин Мәрхәбәгә әйт, ғү­мерең нисә йыл икәнен һо­раш, тип. Үҙең былай тип һамаҡла: «Cаҡыр туҡһан мәртәбә, бор­солмаһын юҡҡа Мәрхәбә!».
...Ямалетдин бер аҙҙан, еләк тулы биҙрәһен тотоп, балалар янына килде. Ә Мәрхәбә был ваҡытта бик шат ине. Ул «кәкүк» малайға:
– Ямалетдин ағай, миңә әле генә кәкүк күп итеп күкелдәне, һин дөрөҫ әйткәнһең, мин кәкүк саҡыра башлағас та түгел, ә ун ҡабат ҡысҡырғас ҡына һора­ным, – тип йылмайҙы.
Ҡыҙыҡай өйгә ҡайтҡас та:
– Әсәй, еләктә ҡыҙыҡ булды, кәкүк миңә күп итеп күкелдәне. Мин элек белмәгәнмен, иртә саҡырған кәкүктең башы әйлә­нә, ә һуң саҡырғанының теле бәйләнә. Шуға ла уларға ныҡ ышанырға ярамай, – тип тә­телдәне.
– Быны һиңә кем әйтте?
– Ямалый ағайым.
– Ямалетдин ағайым, тиң, ағас тел.
– Эйе, Ямалетдин ағайым шул…
Ошо балаларҙың, дөрөҫө­рәге, Ямалетдиндың һүҙҙәре әле булһа беҙҙең яҡтарҙа ла­ҡап булып йөрөй. Был лаҡапта: «Эште башҡарыр булһаң, һөй­ләнеп йөрөмә һәм уны теүәл­ләргә һуңға ла ҡалма, үҙ ва­ҡытында тамамлап ҡуй!» – ти­гән тәрән мәғәнә ята.

Таһир ЛАТИПОВ.

Автор: "ҺӘНӘК" журналы
Читайте нас