-7 °С
Болотло
Еңеүгә - 80 йыл
Бөтә яңылыҡтар

Мин кәләш алғанда

Уҡый-яҙа белмәү тигән нәмә бик ҡыйын ул, ҡустым. Шуның арҡаһында әҙәм көлкөһөнә ҡалған саҡтарың була. Шулай, мин 1924 йылда көҙ көнө Ғима­ли кулакта батраклыҡта тороп сыҡҡас, унан алған аҡсаға тағы ла бер аҙ ҡушып, бер ҡара айғыр һатып алдым.

Мин кәләш алғанда
Мин кәләш алғанда

Ана теге бригадалағы ерән ҡашҡа шу­ның тоҡомо. Бик шәп ине ул. Шу­нан күп тә тормай Ғәйния­малды урлап ҡастым.
Ғәйниямал менән, шулай, кистән күрешеп, вәғәҙәләр бирештек тә, иртә менән волосҡа барып яҙылышырға булдыҡ. Үҙең беләһең, Ғәйниямалдың әсәһе ҡыҙын миңә бирергә күнһә лә, атаһы бик ҡаршы тө­шә ине. Беҙ эште уға белгерт­мәйенсә генә, йәшерен эшләр­гә булдыҡ. Бер загсҡа яҙылып алғас, әллә ҡайҙа китмәҫе бил­дәле бит инде уның.
Таң атты, мин ҡара айғырҙы эсереп алып ҡайтып, ҡырғыс­лап тимер тәгәрмәсле йәшник арбаға ектем дә өйгә индем. Әсәйем тороп, мейескә яғырға, атайым сарығын кейергә то­тонғайны:
– Атай, әсәй, – мин әйтәм, – Ғәй­ниямал менән волосҡа барып яҙылырға булдыҡ инде. Ғәйниямалдың йәше тураһын­дағы ҡағыҙҙы өрлөктән алып бир әле, атай, – тинем.
Ғәйниямалдың метрикаһы беҙгә һаҡларға ҡуйылғайны.
Атайым өрлөккә ҡыҫтырған ҡағыҙҙарҙы алып, аҡтарып-аҡтарып ҡараны ла:
– Ошо булһа кәрәк, – тип, бер ҡағыҙҙы миңә һондо.
– Шул, шул!
Ҡағыҙҙы алып, кеҫәгә һал­дым.
Ул арала Ғәйниямал да кейенеп-яһанып килеп еткән.
Беҙ ауылды сығып, Бүре ҡаш­лағын үрләгәндә, ҡыҙарып ҡояш та сыҡты.
– Вот, Ғәйниямал, хәҙер ирле-бисәле булып торорға ла ваҡыт етте. Бөгөн барып эште бөтөрһәк, атайың башын ташҡа бәреп илаһа ла, эш уҙған булыр. Эйе бит, һылыуым, Ғәй­ниямал? – тип уны ҡосаҡла­йым.
Ғәйниямал иркәләнеп:
– Әллә ниңә күңелем ултырып бөтә алмай шул әле, – ти.
– Нишләп? Бына хәҙер барып етәбеҙ ҙә яҙылабыҙ.
Ҡара айғырҙың тире лә сыҡ­маны, беҙ волость алдына барып та туҡтаныҡ.
Беренсе нәүбәттә – беҙ. Теге яҙып тороусы:
– Ә, Шәрәфи, хәйерле бул­һын! Хәҙер никахлайбыҙ. Та­нытмаларығыҙҙы бирегеҙ! – тине.
Танытмаларҙы бирҙем. Теге, алып, бер аҙ йылмайып торҙо ла ҡысҡырып уҡый башланы:
– Ҡара айғыр, ялы һул яҡта, дүрт йәш ярымда, ҡолағы арттан ярған…
Волоста булған бөтә халыҡ шарҡылдап көлә башланы, мин оятымдан ни эшләргә белмә­йем. Ғәйниямал һыҡтай.
Атайым теге өрлөккә ҡыҫтыр­ған яҙыуҙар араһынан Ғәйния­мал танытмаһы урынына ҡара айғырҙың распискаһын биргән дә ебәргән. Мин үҙем дә бик абайламаным шул, ҡараһам, әллә белгән дә булыр инем. Ғәйниямал яҙыуы – оҙонсараҡ ҡағыҙға, ә ҡара айғыр распис­каһы дүрткелерәк ҡағыҙға яҙылғайны. Эй инәләбеҙ, эй ялынабыҙ… Ярай әле сторож бабай ярҙам итте:
– Мин беләм: Ғәйниямалдың йәше еткән уның, – ти.
Ул арала булмай, ауыл Советы председателе Тимерәй ағайым да ни эшләптер килеп инде. Ул да дөрөҫләне.
Шулай итеп, көс-хәл менән ирле-бисәле булып ҡайттыҡ. Үҙебеҙҙең совет кешеләре булғас, тыңланылар инде.
Әле лә районға барған һайын таныш-белештәр:
– Ҡара айғыр менән татыу ғына тораһығыҙмы? Бик сығын­ламаймы? – тип, көлөп, тәҡә­темде ҡоротоп бөтәләр.

Ғариф ҒҮМӘР.

Мин кәләш алғанда
Мин кәләш алғанда
Автор: "ҺӘНӘК" журналы
Читайте нас