Беҙ әҙәм балалары

Күҙҙәре – буйволдыҡы, ҡолаҡтары – ишәктеке, мороно – сусҡаныҡы. Юрған аҫтынан оҙон тырнаҡтар һәм йөнтәҫ эт ҡойроғо тырпайып тора. Ә бит кисә генә үҙ ҡатыны янына ятып йоҡлағайны Әҙәм. Кисә генәме һуң, утыҙ йыл инде уртаҡ мен­дәргә баш һалып йоҡлай улар.
Ҡосағында ятҡан өрәк­кә күҙ ташлау ме­нән, аҡырып ебәрҙе Әҙәм.
– Нимә булды һиңә, йәнем? – тип һораны өрәк, ҡапыл уянып.
Өрәктең тауышы – тап ҡаты­ныныҡы. Тик ғәҙәттәгенән бер аҙ йомшағыраҡ һәм яғым­лыраҡ кеүек.
Әҙәм карауаттан һикереп төштө лә, мөйөшкә боҫто. Өрәк тә торҙо. Йә, Хоҙай! Шундай ҙа ҡурҡыныс ҡиәфәт булыр икән! Сәстәре убырлы ҡарсыҡтыҡылай оҙон, терпе энәләреләй тыр­пайышҡан.
– Нимә булды һиңә, бәғерем? – тине өрәк. Тауышы шул тиклем наҙлы үҙенең. Әҙәм, теге ғәлә­мәтте күрмәҫ өсөн, битен ҡул­дары менән ҡапланы ла, йәнә аҡырып ебәрҙе. Шул саҡ бүлмәгә сәйер йән эйәләре килеп инде. Аяҡтары – бәрәстеке, кәүҙәләре ялтырауыҡ тәңкәләр менән ҡап­ланған. Ҡолаҡтары беҙҙәй осло. Сәстәре сүбәктәй. Әҙәм йәнә ҡысҡырып ебәрҙе: “Юға­лығыҙ күҙ алдымдан!”
– Атай, ни булды һиңә?!
Әҙәм тораташтай ҡатып ҡалды. Бәрәс һәм йылан затынан уҡ­маш­ҡан сәйер йән эйәләре ба­лаларының тауышы менән өн­дәш­һен әле! Әҙәм ишеккә ташланды: “Әсә-ә-ә-й!”
– Нимә булды, улым? – Күрше бүлмәнән әсәһенең тауышы ишетелде. Әҙәм ишекте асып ебәрҙе һәм... саҡ-саҡ ҡына һуштан яҙып йығылманы. Уның алдында... бүре башлы ҡорсаңғы һыйыр тора ине!
– Һыпыртығыҙ бынан! – тип ҡысҡырҙы ла сығып йүгерҙе Әҙәм.
Тик был нимә? Урам күҙ күр­мә­гән, ҡолаҡ ишетмәгән йән эйә­ләре менән тулған! Кеше башлы фил. Сусҡа моронло, йылан ҡойроҡло быҙау. Маймыл башлы дөйә. Ә үҙҙәре бөтөн үк януар ҙа түгел бит әле. Әҙәм бынан табан ялтыратыу яғын ҡараны. Әммә бөтә тирә-йүн шундай уҡ шөкәтһеҙ йән эйәләре менән тулғайны. Ул үҙе эшләгән урынға килеп еткәнсе йүгерҙе. Баҫ­ҡыс­тан күтәрелгәндә ул бында ла шул уҡ йән эйәләре мыжғып тороуын күрҙе. Әҙәм үҙ бүлмәһенә инде. Ҡыңғырауға баҫып, ярҙам­сыһын саҡырҙы. Ишектә эт башлы, тауыҡ аяҡлы һарыҡ күренде.
– Тыңлайым һеҙҙе, әфәндем!
– Мин аҡылдан яҙам! Аҡылдан яҙам! – тип ҡысҡырҙы Әҙәм.
– Нимә булды? Ниңә кәйефегеҙ ҡырылды? – тип төпсөндө һарыҡ.
– Тәнзилә туташты саҡырығыҙ!
Тәнзилә – сәркәтип ҡыҙ. Ул бик һылыу. Әҙәм уны үлеп ярата. Ишек асылды һәм бүлмәгә... һыйыр аяҡлы, кәзә башлы күркә инеп ауҙы.
– Һин кем тағы?! – тип ҡыс­ҡырҙы Әҙәм.
– Бәй, үҙегеҙ саҡырҙығыҙ бит! – тине күркә.
Бына-бына аңын юғалтасағын шәйләп, Әҙәм директор бүлмә­һенә атылды. Әммә директор өҫ­тәле артында ерәнгес бер ишәк ултыра ине.
Әҙәм урамға сығып сапты.
– Ҡотҡарығыҙ!.. – Әҙәм, үрһә­ләнеп, ҡысҡырырға тотондо. Тауышҡа төрлө яҡтан йәмһеҙ йән эйәләре сабышып килде.
– Аһ! Аһ! – тип ғәжәпләнделәр уны ҡамап алған йән эйәләре. – Тамам аҡылдан яҙған, бахыр!
Әҙәмде, аяғын-ҡулын бәй­ләп, дауаханаға кил­тер­ҙеләр. “Ҡот­ҡарығыҙ! – тип ялбарҙы һаман Әҙәм. – Бер генә әҙәми зат та юҡмы ни һуң бында?!”
Бүлмәгә дөйә сираҡлы, аҡ халатлы ат килеп инде.
– Һеҙгә ни булды? – тип һораны ат, яғымлы йылмайып.
Әҙәм, башынан кискән­дәрҙе бәйән иткәс, йәнә һорау бирҙе:
– Ҡайҙа булған был кеше­ләр?!
– Аңлашылды. Мин һеҙҙе тиҙ дауалармын,– тине ат. Ул ҡомаҡ башлы ташбаҡаға боролдо:
– Көҙгө бирсе. Үҙенә үҙе күҙ һалһын әле.
Әҙәм көҙгөгә баҡты. Быға тиклем күргән йән эйәләренән дә ҡурҡыныс, ерәнгес зат ҡарап тора ине көҙгөнән! Йөҙө ҡанға батҡан. Ауыҙ ситтәренән филде­келәй ҡаҙыҡ тештәре тырпайып тора. Ҡолаҡтары ҡуяндыҡы, күҙ­ҙәре суйындай ҡабарған. Маң­лайында – мөгөҙ. Ә кәүҙәһен йыландыҡы кеүек йәм-йәшел ҡабырсаҡ ҡаплаған.
Әҙәм аңын юғалтты. Аңына килгәс, зәғиф тауыш менән:
– Мин ҡайҙа? – тип һораны.
– Һеҙ дауаханала. Хәлегеҙ нисек? – тине аҡ халатлы табип.
– Рәхмәт һеҙгә, табип әфәнде, үҙемде бик яҡшы тоям.
– Әгәр ҙә икенсе тапҡыр шундай хәл була ҡалһа, иң тәүҙә үҙ-үҙегеҙгә күҙ һалығыҙ! – тине табип. Һәм шул саҡ Әҙәм уянып китте.
– Хәйерле иртә! –тине ҡатыны яғымлы тауыш менән. – Һин бөгөн оҙағыраҡ йоҡо һимерт­тең... Кофе әҙер, һине генә көтә­беҙ.