"Вулкан"

Ажғыр күҙҙәренән ут бөр­кә! Шулай ҙа ул килгәндән алып ауыл көтөүе күпкә ишәйҙе, һыйырҙар таҙа­рынып ҡал­ды... Үҙен ауылдан йыра­ғы­раҡ, эспи­сәлней бер урында тоталар. Ша­ян ауылдаштарым ул ерҙе “свиданка” тип йөрөтә.
Хәйер, һөйләр һүҙем был үгеҙ хаҡында түгел. Дөрөҫөрәге, уға ҡағылмай тигәндә лә була. Ләкин ул булмаһа, бәйән итәсәк хәлдең дә ҡыҙығы юғалыр ине...
Яңы йыл бал-маскарадын ха­лыҡ мөғжизә көт­кәндәй һағы­нып көтөп ала беҙҙең ауылда. Борондан ҡалған шаярыу-көлкө, төрт­тө­рөүҙәр, күр­шеңдең биленән ҡо­саҡлау тап ошо байрамда ғына мөмкин бит. Былтыр шулай, мас­карадтың тап ҡыҙған ваҡытында ялтырауыҡтар тағып, әҙәм та­нымаҫ төрлө ҡиәфәттәргә инеп, битлектәр кейеп, биҙәлгән шыршы тирәләй әйләнеп кенә йө­рөгәндә, клубтың ишеген тибеп асып үрҙә һөйләгән үгеҙ килеп инмәһенме?! Мөгөҙҙәрен улай-былай һелтәп, ҡурҡыныс итеп мөңрәүенән һуң әле генә йырлашып-бейешеп йөрөгән халыҡ, сыр-сыу ҡысҡырып, тышҡа йүгер­ҙе. Сатан Ғә­лимйән ҡарттың быйма кәлүштәре ысҡынып китеп, мәктәп директоры Хәмит Хызы­ро­вичтың ҡаҡ башына килеп эләккәйне, быныһы эргәһендәге ҡатынын эткеләп:
– Өйҙә ала алмаған үсеңде ала­һыңмы, лиса-а-а?! – тип ҡыс­ҡыра. Ҡатыны уны әпәүләп ты­ныслан­дырырға тырышҡан һа­йын, директо­рыбыҙ:
– Исмаһам, ошондай мәлдә юхаланма, лиса-а-а! – тип һаман бар тауышына аҡыра. Оятҡа ҡал­маһындар тип, уларҙы йыуа­тырға тартҡылашып уҡытыусы­лар ишек төбөндә тығылыш яһап ебәрҙе. Был яҡтан халыҡ эркелешеп, алға һөйрәй. Шул ваҡыт йөклө Гөлсиә еңгә ҡорһағын ҡосаҡлап:
– Ҡотҡарығыҙ! Хәҙер ошонда ғына бала табам да ҡуям, уф! –тип фельдшер һорай башланы. Уны әхирәттәре ике яҡтан ҡул­тыҡлап, баяғы үгеҙ торған яҡҡа күрһәтә-күрһәтә, ирендәрен тур­һайтып, әллә ҡурҡытып, әллә әүрәтеп тышҡа тарта. Был хәлде ире Зөфәр күреп ҡалмаһа, вал­лаһи, Гөлсиә клуб уртаһында бала табыр ине...
Сиған ҡатыны булып кейенгән һик­һәнгә етеп килгән Орҡоя инәй, мәле менән ҡулланып, улай-былай тартҡылашҡан ҡул­дарҙы эләктереп:
– Киләсәгеңде әйтеп бирәм, кеҫәмә йөҙ тәң­кәңде һал, – тип шаярып маташа. Араларында берәү:
– Әйтмәһәң дә беләм, хәҙер бөтәбеҙҙе Вулкан һөҙгөсләйәсәк. Ул са­ғында йөҙ тәңкә генә яр­ҙам итмәҫ, – тип инәй­ҙе күтәреп тигәндәй тышҡа алып сыҡты.
Бахыр үгеҙ, был шау-шыуҙан ситкәрәк китеп, башын аҫҡа эйеп тик тора. Шул сама халыҡтың берәүһе үгеҙҙең аяғына ҡарарға башы етмәүен әйт әле: кейелгән сүсинкәләрҙе күреп, туҡтар ине бит! Юҡ инде, кросҡа сыҡ­ҡан­дармы ни, кемуҙарҙан ҡарты-йә­ше, күҙенә аҡ-ҡара күренмәй, елдерә генә!
Ә тышта был мәлдә ауылдың икенсе осонан тағы бер шундай уҡ үгеҙ килә ята. Бына һиңә – мә! Нишләргә? Ялпа­саҡлы ялбыр-йолбор костюмдар менән ҡар өҫтөнән йүгереүе еңел­ме әллә? Етмәһә, төн. Халыҡ ҡа­пыл туҡтап ҡалды. Бер аҙ тын алып өлгөр­ҙөләрме-юҡмы, эш­тең айышын аңлап алып, кире әйләнеп йы­ғыла-һуғыла клубҡа саптылар.
Бындай хәтәр хәлдән һуң маскарад тағы ла күңеллерәк, дәрт­лерәк дауам итте. Кисә һуңында “Вулкан” булып кейенгән ирле-ҡатынлы Фәниә менән Фәрит Яламановтар Ҡыш бабайҙың иң ҙур бүләге – һуғымлыҡ башмаҡ менән бүләкләнде.

Рәзилә ЫРЫҪҠУЖИНА.