Мин нисек бизнесмен булдым

Эшселәргә хаҡты ла ярайһы тү­ләне. Беҙгә нимә, ике ҡулға эш бул­һын, бер ҡараңғынан икенсе ҡараңғыға ҡәҙәр эшләйбеҙ. Фатир алырға те­ләүселәр артҡандан-арта бара, килеп үҙ мөйөштәре менән ҡыҙыҡһыналар, маҡтап арҡанан яраталар. Инде икенсе ҡатҡа күтәрелдек тигәндә теге башлығыбыҙ юҡҡа сыҡты. Ни кирбес юҡ, ни цемент, ултырабыҙ арҡа ел­ләтеп. Полиция менән эҙләтеп ҡа­ранылар үҙен, һыуға төшкәндәй юҡ булды. Айлыҡ аҡсаны юғалтып, өйҙә ултырам. Әлбиттә, һөнәремә күрә эш эҙләйем, ауыҙы бер бешкән өрөп ҡабыр тиҙәрме әле, ашыҡмайым. Һала башлаған өйөбөҙ юл аша ғына миңә, төҙөлөш майҙанын биш бар­мағым кеүек беләм. Шунан әкренләп кирбес ташыйым, туалетты яңыртып эшләргә иҫәп. Төҙөлөштә һаҡ-фәлән юҡ, тимер-томор аяҡ аҫты тулы. Шу­ларҙы йыйыштырып аҡсаға әй­лән­дерәм, һыраға, тәмәкегә етә. Буша­ған шешәләрҙе тапшырып икмәк алам. Ну, ҡатын тетмәне тетә инде лә һуң, өндәшмәйем, ваҡыт­лыса ғына бит барыһы ла. Бына эш тап­ҡас, яйла­ныр донъялар. Ана шулай көн күргән­дә, малай араға ҡыҫылды. Моң­һоу­ланып ултырам шулай һыра һеме­реп, тәмәке быҫҡытып кирбес өйөм­дә­ре эргәһен­дә, бот буйы улым нескә генә тауышы менән һорау бирә:
– Атай, нимә эшләйһең һин?
– Төҙөйөм, улым, күрә­һең­ме? – тим.
– Ә теге шешә нимәгә? – тип нәҙек бармаҡтары менән һыра шешәһенә ымлай йән киҫәгем.
– Уныһы ла аҡсаға әйлә­нәсәк. Тимерҙәр ҙә һум­лыҡ­тар булып ҡай­тасаҡ. Атайың, кәрәк булһа, бына был ҡомдо алтын бөртөк­тәренә әй­лән­дерә, – тип ҡуҡрая төштөм. Шым ғына китеп барҙы малай. Икенсе көндө иртәнге яҡта телефон шылтырай.
– Шәмсиевтәр фатирымы? – ти яғымлы ҡатын-ҡыҙ тауышы, – миңә Дәүләт ағай кәрәк ине.
Ҡатын-ҡыҙҙар менән һөйләшергә, ғөмүмән, аралашырға яратам мин. Йәш бит әле, самай ҡатын-ҡыҙҙар менән болғаныр саҡ.
– Тыңлайым һеҙҙе, – тим, булдыра алған саҡлы тауышты йомшартып. Ир кешегә ҡолаҡты һәр саҡ һаҡ то­торға кәрәк. Ҡайҙа табырыңды, ҡайҙа юғалтырыңды кем белгән.
– Һеҙ бизнес менән шөғөлләнә баш­лағанһығыҙ икән. Балаларҙан анкета яҙҙырғайным кисә. Һеҙҙең улы­ғыҙ, атай төҙөлөш, алыш-биреш ме­нән шөғөлләнә, тип яҙған. Беҙҙең ал­да ремонт тора, ата-әсәләр ҡатна­ша, ифрат ауыр эш инде ул. Һеҙҙең тәжрибә бар, кешеләр менән идара итергә оҫтарғанһығыҙҙыр, моғайын. Беҙҙең класс төркөмөн етәкләргә риза булмаҫһығыҙмы икән?
Бына һиңә яғымлы тауыш. Улай ҙа малайҙың һүҙен юҡҡа сығарып булмай бит инде, ризалыҡ бирҙем. Ир­тән булдыра алғанса кейенеп-яһанып киттем мәктәптәренә. Һи-и, мәхшәр икән дә бында. Ҡытай триколарын ҡорһаҡтарына хәтле күтәргән про­фес­сорҙар, һалам эшләпәле банк хеҙмәткәрҙәре, комбинезон кейгән опера йырсылары килеп йыйыл­ғандар йән киҫәктәренең мәктәбен ипкә һалырға. Бер мин яҡшы кәс­түм­дән баҫып торам. Ул арала нәҙек кенә сираҡлы уҡытыусылары килеп етте.
– Дәүләт Ибәтович, – тип ҡар­шым­да өлтөрәп тора. Алырға тура килде етәкселекте үҙ ҡулыма. Институттар бөтөргән булһалар ҙа, эшселәрем иҙ­мә, кирбес хаҡында бер ни аң­ла­май икән. Тауыш көр минең, тиҙ тәртә араһына индерҙем тегеләрҙе. Өй­рәтәм, күрһәтәм, гөрләп бара эштәр, беҙҙең уңыштарҙы күреп, күрше класс ата-әсәләре лә ярҙам итеүем­де һорай башланы. Яҡшы кеше­ләргә ниңә ярҙам итмәҫкә? Ҡайҙан ишетеп ҡалғандарҙыр, ярамһаҡ­ланып бизнес хаҡында һорашалар. Ауыҙ йомоп ҡалып булмай бит инде.
– Төҙөлөш буйынса күберәк эш алып барабыҙ, – тип эре генә сирт­терҙем. Бер нисәһе шуны ғына көт­кәндәй, йә гараж, йә кәртә, йә дачаларына өй һалып биреүемде үтенә башланы, адресымды һорайҙар, телефон номерын таптыралар, сыҙар әмәл юҡ, малай. Иртәгәгә ҡәҙәр оно­торҙар әле, тип, барыһына ла вәғәҙә бирҙем. Бик яҡын дуҫтар булып айы­рылыштыҡ. Икенсе көн, хик­мәти Хоҙай, һөйләшкәндәр тиерһең, бер-бер артлы телефон шылтырарға тотондо. Уйланым-уйланым да, эш­һеҙ ҡалған иптәштәрҙе күреп, хәлде аңлаттым. «Эшләйбеҙ уны, – тип кү­тәреп алдылар. – Ә һин хужабыҙ бул, килеш-килбәтең дә килешеп тора, тауышың ла ҡалын, ҡатын-ҡыҙҙар менән дә уртаҡ тел табаһың», – тиҙәр. Ҡолаҡтан-ҡолаҡҡа тигәндәй, таралды даныбыҙ бар ҡала буйлап, эш муйындан. Аҡсаны иҫәпләп өл­гөрөп булмай. Мине барыһы таный, «Ибатыч» тип кенә йөрөтәләр, ҡайсаҡ «дилер» тип тә ебәрәләр. Уныһы ниндәй һүҙҙер, белгән юҡ, мәгәр зыянлы түгелдер, хөрмәт ит­мәҫтәр ине тегеләй. Эштәр яйланды минең, ҡатын да күгәрсендәй гөрләп кенә тора. Шулай ҙа ҡайсаҡ шик тыуа күңелгә. Әйтәм бит, малай телгә бөт­кән минең. Бер көн барып уҡы­тыу­сыһына: «Минең атайым – космонавт!» – тигән. Харап итте бит, еүеш морон, халыҡ алдында. Һүҙен йыҡмаҫ өсөн, осоп төшмәй булмаҫ...