Хәбрәй тирмәнсе һөнәрен бала сағынан уҡ яҡшы үҙләштерҙе. Тирмәндә эшләгән атаһы Фәйҙер янына көн һайын килеп, уға ярҙам итеп йөрөнө.
Ашлыҡ һәм он тултырылған тоҡтарҙы күтәреп үҫкәс, мыҡты кәүҙәле, мускулдары уйнап торған көслө егет булып етеште. Атаһы хаҡлы ялға киткәс, уның урынында тирмәнсе булып ҡалды.
Күп һөйләшә торған ғәҙәте юҡ ине Хәбрәйҙең. Ундайҙар ҡыҙҙарҙан алыҫыраҡ булыусан. Хәбрәй ҙә улар менән бик аралашып барманы. Әммә уның йөрәге һис тә туң түгел икән: үҙенән бер класс түбән уҡып, быйыл ғына мәктәпте бөтөргән Рәмзиләгә үлеп ғашиҡ булмаһынмы! Тик ҡыҙыҡай уны яратмайҙыр кеүек тойолдо Хәбрәйгә. Шуға күрә һөйгәненә яҡын килергә ҡыйманы, ситтән генә күҙәтте. Күрше ауылдағы ике туған ағаһынан яҡшы ғына итеп бейергә өйрәнеп алһа ла, йәштәр араһында һөнәрен күрһәтергә ашыҡманы, дәрте ҡуҙғалып киткән саҡтарҙа тирмән артындағы сиҙәмдә генә бейене.
Бер саҡ йәйҙең матур көнөндә көрәк һабы эҙләп ауыл эргәһендәге урманға керҙе. Баҡһа, яланда Рәмзилә еләк йыйып йөрөй. Һөйләшеп киттеләр. Күңеле күтәрелгән Хәбрәйҙең кинәт теле асылып, ауыҙынан шаян йыр урғылды. Күршеһе йор телле Сәлихйән бабайҙан бала сағында уҡ отоп алғайны ул был йырҙы:
– Бер әбейҙең йәш сағында,
Минең егет сағымда,
Шул әбейҙе ҡосоп үптем
Еләк йыйған сағында.
Рәмзилә, урман яңғыратып, көлөп ебәрҙе. Ҡыйыуланып киткән Хәбрәй, үҙе лә һиҙмәҫтән ҡыҙҙы ҡосоп алды, ҡулына күтәрҙе. Ҡыҙҙың йөҙө ҡып-ҡыҙыл булды, оялды, ахырыһы. «Үпкәләттем, буғай, – тип уйланы Хәбрәй. – Хәҙер, асыуланып, фырылдап, ауылға ҡайтып китер инде». Шунан, ғәфү үтенгәндәй, әйтеп ҡуйҙы:
– Һине бала кеүек күтәрҙем, бигерәк еңел икәнһең!
– Ҡырҡ кило инде ауырлығым.
– Һи, он тултырылған тоҡ кеүек кенә.
– Тоҡто күтәреүе барыбер ҡыйындыр, ул бит һине муйыныңдан ҡосаҡламай.
«Ысынлап та, тоҡ ауырыраҡ шул», – тип уйланы Хәбрәй, күңелендә үҙ асылына, йәғни ғәмәли тормошона ҡайтып. Шунан баш мейеһен яндырып бер уй үтте: «Бәй, муйындан ҡосаҡланым, ти ҙә баһа! Донъямды онотоп, иҫкә лә алмағанмын. Тимәк, асыуланмаған. Киреһенсә, ул да мине ярата! Миңә боролоп та ҡарамай, тип уйлай инем. Ниндәй ҡыҙ үҙе башлап йөрәгендәге серен асып һалһын инде. Әллә йығылыуҙан ҡурҡып ҡына ҡосаҡлағанмы?.. »
Уның шиктәрен таратып, урман эсендә шишмә селтерәгәндәй тауыш ишетелде:
– Ошо йырыңды ҡартайғас миңә йәнә бер йырларһың, йәме, – тине Рәмзилә, иркәләнеп.
– Ярар, – тине Хәбрәй.
Кисен клуб янында гармун тауышы ишетелә ине. Хәбрәй ҡыҙҙар төркөмөнә асыҡ йөҙ менән яҡын уҡ килде. Йылмайып Рәмзиләне бейергә саҡырҙы. Уңған ҡыҙға егеттең көслө булыуы һәм хеҙмәт һөйөүе оҡшай ине. Бығаса күңеле менән генә яратҡан ҡыҙ ошо көндән мөхәббәттән теле асылып киткән Хәбрәйҙе «ҡолағы» менән ярата башланы.
Илдус ТИМЕРХАНОВ.