Әшнә кәңәше

Минең ҡайғырырлығым ҡал­маған: ҡаршы алыр бисә, итәккә аҫылыныр балалар юҡ. Шуның өсөн дә «бомж Фәхри» тиҙәр бит инде мине. Тик ул атамаларына һис кенә лә ризалығым юҡ. Юғары белемле бомж булмай ул. Мин бит, мин! Бывший интеллигент!.. Аласығыма икелә ҡайтһам да, биштә ҡайтһам да, яҡанан алыу­сым юҡ. Бына һине, ҡатынлы ирҙе, уйлап йөрәгем яна. Бисәләр бит улар ирҙәренең өйгә ҡасан һәм нисек ҡайтып инеүенә мәңге битараф булмаған. Эйе, борон за­ман­дарҙан.
Әйтәйек, тәүтормош бисәһе таң менән тәүтормош ирен таш, осло ағас, һөңгө тоттороп, ауға сығарып ебәргән, үҙе усаҡ һаҡлап тороп ҡалды, ти. Ә кисен теге меҫкен, бо­лан түгел ҡуян да тота алмай, алпан-толпан атлап, күҙҙәрен алар­тып ҡайтып керә. Уға, бил­дәле, хәмер тәтемәгән. Ул ваҡыт­тарҙа әле ут өҫтөндәге көпшәле кәс­трүлдән тамаҡты яндырып ашҡаҙанға төшөп китә торған кө­мөшкә ағы­ҙып ултырыу­сы изгелекле Зәм­зәмийәләр донъяға кил­мәгән. Тар маңлайлы, ялпаҡ моронло, иләк­тәй ауыҙлы бабайҙа­ры­быҙ нәф­селә­рен тиле бәрән орлоғо, йә бул­маһа себен бәшмә­ге йотоп ҡына алдаған. Шунан, нисек ҡар­шы алған тип уйлай­һыңмы уны бисәһе? Хәҙер­геләр кеүек һорау биреп тормаған улар, һөйләшер өсөн һүҙҙәре лә уйлап сыға­рылмаған бит әле уның. Ире­нең маңлайына күҫәк менән бәр­гән дә ҡуйған. Унан һуң, оҙаҡ уйлап тор­ма­ған, мәрхүмде һүн­дермәй һаҡлаған утында ҡыҙҙыр­ған да ашаған. Нисек инде шул хәтле итте әрәм-шәрәм итһен?!.
Хәҙер, исмаһам, цивилизация. Ҡатындар улай уҡ ҡыланмай. Йән­дәр­ҙе ашап баралар ҙа ул. Тик утта ҡыҙҙырып та тормайҙар, мәң­гелеккә әйләнгән өс һорауға яуап таптырып ыҙала­талар. Бына һин әйт әле, Сафа дуҫ, төнгө сәғәт өстә бер сүгәләп, бер үрмәләп тигәндәй, өйөнә ҡайтып етеп, ишек астырғас, һө­йөклө Мәүлиәң: «Ниңә эстең?!.» – тип һораясаҡ. Париж коммунаһы көнөн байрам иттек, тип аҡланырға ашыҡма. Һинең менән минең ул баррика­даларҙа мылтыҡ тотоп атышмағанды яҡшы белә ҡатының. Александр батша­ның крәҫ­тиәндәрҙе азат итеүенә йөҙ илле йыл тулыу беҙгә ҡағыл­май. Беҙҙең данлыҡлы балалары­быҙ бер ҡасан да крепостной бул­маған. Горба­чевтың «перестройка» иғлан итеүе сәбәбен үҙең кире ҡағасаҡһың. Ул мөртәт бит шул «пе­рестройка» һына эйәреп «эске­леккә ҡаршы көрәш»ен дә иғлан итте. Ул саҡтарҙа нисек ыҙалан­ға­ныбыҙҙы әле лә онотҡа­ныбыҙ юҡ. Иң яҡшы яуап: «Күптән күр­мәгән дуҫты осраттым».
Минеме? Фәхриҙеме? Башы­ңа тай типкән булһа, шулай тип әйт!..
Ярар, икенсе һорауға күсәйек. «Ҡайҙа?»Ташландыҡ йорт ихата­һында, балан ҡыуағы аҫтында, тип әйтеп ҡуйма. Өсөнсө һорауын биреп тә тормаҫ, шунда уҡ маңлайы­ңа уҡлау менән ҡундырыр. «Акация» кафе­һында тип әйт, аңра! Бер­­­ҙән исеме матур, зыялы яң­ғырай. Икенсенән, барып артыңдан юллап йөрөй алмай – ҡалабыҙҙа әле ундай кафе юҡ.
Хәҙер инде һорауҙың өсөнсө­һөнә, иң сетереклеһенә күсәйек: «Кем менән?» Күптән күреш­мә­гән иҫке дуҫ менән, Сафа, онотма шуны! Ул дуҫың, һис шикһеҙ, абруйлы кеше булырға тейеш. Әйтәйек, биз­­несмен булһа, бик тә шәп вариант. Ул саҡта: «Аҡса ҡайҙан ал­дың, хәйерсе?» – тигән өҫтәмә һо­рауға урын ҡал­маясаҡ. Берәй билдәле фирманың генеральный директоры булһа ла насар түгел. Тотоп ҡына һылтаныр­лыҡ ундай кешең юҡ икән, ҡала депутаты ла ярап ҡалыр. Тик депутаттар ышаныслы әҙәм­дәр түгел. Ҡатындың: «Шул хәстрүш менән эсеп ул­тырҙыңмы?!.» – тип әрләүе бар. Һис юғында бе­рәй таныш яҙыу­сыны әйт. Яҙыу­сылар бай түгел, әммә улар­ҙың фантазиялары бай.
Ҡатының иртә менән шылтыратып тикшерер булһа, яҙыусы юға­лып ҡал­маҫ, домашний проку­рорыңды һинән дә былайыраҡ алдай белер. Бар, тиһеңме, ундай та­нышың? Мисбах Хубисламов? Беләм, беләм, бик яҡшы кандида­тура! Үҙебеҙҙең брат!
Шешәләге һуңғы тамсыларҙы эсеп ҡуяйыҡ та, айырылышайыҡ, Сафа дуҫ. Һин бөгөн төҙөлөштән ике шешә көмөшкәгә өс таҡта юллап, ташландыҡ йорт иха­таһында, балан ҡыуағы аҫтында, «Биш» ҡу­шаматлы ҡарауылсы Фәх­ри менән кәйеф-сафа ҡорманың. Һеҙ клас­ташың, яҙыусы Мисбах Хубисламов менән икәүләп бала­лыҡ йыл­дарығыҙҙы хәтерләп, «Акация» ка­феһында ултырҙығыҙ. Оҙаҡ йыл­дарҙан һуң күрешеүегеҙ моң­һоу ҙа, ҡыуа­ныслы ла булды.
Сафа дуҫ! Һорау алыусы Мәүлиә фәрештәңә бына ошоларҙы, те­лең­де бик боҙмай, аныҡ ҡына итеп төшөн­дөрә алһаң, бәлки подъезд төбөнә мә­тәл­ләп барып төшмәҫ­һең. «Ишек алды» атлы сират күперен ҙур юғалтыу­ҙарһыҙ үтеп (тырнал­ған бит, күгәргән күҙҙәр иҫәпкә алынмай), йоҡо бүлмәһен­дәге ож­мах­ҡа кереп ауыу бәхетенә ирешә алырһың.
Кәңәштәрем ярҙам итмәһә, бә­хил бул!..