Йырланмаған йырым һин...

Хәсәндең бөгөн кәйефе шәп. Теге мәл аҫылынам да үләм тип уйлап йөрөүенә, был аҙымға бара яҙыуына хәҙер үҙе аптырай. Йә, үлде, ти! Бының менән ул кемде еңәсәк, нимәне иҫбатлаясаҡ. Ҡатынынмы? Бисәләргә ир тиҙ табылыр ул. Ә бына улына атай табылмаясаҡ, әсәһе ҡара ҡайғыға батасаҡ. Ана, былтыр ике туған ҡустыһы үлгәйне, ике балаһы ҡалды, килене үҙенән ун йәшкә кесе бер егетте индергән. “Үҙемдән йәш менән йәшәүе рәхәт, нисек теләйем, шулай  донъя көттөрәм”,  тип әйткән, имеш.

“Эх, тиҙерәк берәй эш килеп сыҡһа, шул штрафты  түләп ҡуйыр инем”, тип йөрөгәндә  Хәсәнгә күрше ауылдағы класташы Назиф тап булды.

– Ҡырмыҫҡалы районында  ҙур ғына өй бураһы бурап бирергә кәрәк. Һәйбәт кенә бер нисә егет табырға ине, – тигәс:

– Әйҙә бергә барабыҙ, – тигәнен һиҙмәй ҙә ҡалды. – Ысынлап та, бик шәп булыр ине. Шуға ла бөгөн мал-тыуарын ҡыуып, сәй эскәс, балтаһын, “дружба”һын, кейемдәрен машинаһына тултырҙы. Ҡалған егеттәрҙең машинаһы юҡ, шабашкаға уның машинаһында барырға һөйләштеләр. Хәсәндең:

– Ҡана, бензинға аҡса бир әле, – тип һорауы булды, Фәриҙә:  

– Кит, ғибрәт, тағы аҡса һорайһыңмы ул?  –  тип иренә  күҙҙәренең ағы  менән зәһәр сәнсеп ҡараны. – Йәйелешеп һинең машинаңда барһындар, бензинына ла түлә. Тапҡандар иҫәрҙе. Машинаны биргәнгә рәхмәт әйтһендәр әле. Хәҙер, аҡса биреп ултырам. Бында Әндрәй ҡаҙнаһы барҙыр шул.

– Фәриҙә…

– Нимә Фәриҙә? Бирмәйем, ивсе! Нимә аңшайҙың? Ниндәй бөткөһөҙ теләнселәү, ти, ә?  Әйләнгән һайын аҡса! Ай Аллам.  Былтыр ғына әллә күпме запчасть алып бирҙем. Таҡырға таяндыраһың бит, ә! Ҡатын еңмешлеген күрһәтте.

Бер аҙ тын ҡалып, нимәнелер иҫенә төшөргәндәй итте лә, йәнә төкөрөктәрен сәсә-сәсә иренә ташланды.

–       Шул машинаң берәй ҡасан туя беләме, ә? Бер аҙна элек заправить иттем бит, әллә үҙең эсәһеңме?  Былай булһа, донъя көтәрһең һинең менән. Бына минең  өҫкә алмаш күлдәгем юҡ. Ә һин көн дә, шунса-шунса аҡса кәрәк, тип муйындан быуып алып бараһың. Нимә, нимә, күптән түгел  30 мең аҡса апҡайттым тиһеңме?! Ай Алла, берәү эшләй, ыуаҡай. Башҡа бисәләрҙең ирҙәре кеүек йөҙәр меңләп алһаң, бер хәл. Вис үҙеңә китеп тора бит. Шул өс бөртөк аҡса эсеңде көтөрҙәтеп тик торҙо инде. Ни хәл таң аттырҙың әле. Шул аҡса тип көн дә талайһың бит. Тамам наҙайыл, түҙерлек әмәл ҡалманы. Ана, кеше ирҙәре әллә нисә эштә эшләй. Ә һин ҡайтаһың да һуҙылып ятаһың. Ялҡау!  Нимә, нимә, эшләмәйһең тиһеңме?! Әллә минең ер һөрөүөмде теләр инеңме? Ана, егәрлене алаһың ине...

Ҡатынының шул тиклем яһиллығына Хәсән был юлы өндәшмәй ҡала алманы.

– Фәриҙә, һин ни эшләп гел шулай ул?

– Нимә шулай?

– Берәй заман әҙәмсә һөйләшә беләһеңме, юҡмы? Бер ваҡытта ла шөкөр итә белмәйһең бит…

– Хәҙер апайыңды һөйләшергә өйрәтәһеңме? Бала-саға! Һин тыуғанда мин алты йәшлек апай булғанмын! Маңҡа! Берәү мине һөйләшергә өйрәтмәксе, имеш!

Хәсән телһеҙ ҡалды. “Был иҫәр менән тел әрәм итеп торған мин иҫәр” тигәндәй ҡулын һелтәне лә, машинаһын ҡабыҙып, хушлашып та тормай  ҡуҙғалып китте. Атаһы эшкә китер булһа, әсәһе урам тирәһендә эш башламаҫҡа ҡуша, хатта һыуға барыуҙы ла тыя ине. Ә был…

Иртәнге кәйефе күҙ менән ҡаш араһында юҡҡа сыҡты. Бөткөһөҙ уйҙар йөрәген кимерҙе.

Ҡатынының холҡона иҫе китә. Ул аҡса алып ҡайтҡан көндәрҙә  һәйбәт  кенә йөрөй.  Аҙаҡ үҙенә үҙе пыр туҙа. Ни эшләп бер нәмәнән дә риза түгел ҡатыны? Әйбер тип үлеп бара.  Берәйһе алған нәмә, мотлаҡ уларҙа булырға тейеш. Һәр ваҡыт үҙҙәрен хәйерсенән ҡырҡа. Берәйһе хәл-әхүәл һорашһа ла: “Ҡуй, әҙәм араһында тереклек иткән булабыҙ инде шунда. Оят”, – тип кенә ебәрә. Бер ваҡытта ла барына риза булмаҫ, шөкөр итә белмәҫ. Кеше, туғандары араһында һәр ваҡыт бер үк һүҙҙе тылҡый: “Ир насар!” “Аҡса юҡ”.

Һис аңлай алмай уны Хәсән – аҡсаһын да таба. Бөтөнләй эшләмәгән ирҙәр бар.  Ҡатындары шул ирҙәрен маҡтап бөтә алмайҙар хатта. Ана, өс туғаны Закир һуң! Өйләнгәне бирле башҡа ҡыҙҙар менән сыуала, хатта икенсе ҡатында балаһы ла бар. Һин дә мин йәшәп яталар. Өйҙәренә барып инһәң, һандуғас кеүек һайрап тора ҡатыны. Йәһәт кенә сәй әҙерләй башлай.

Элек, өләсәһенең әйләнгән һайын: “Эй, балаҡайым, тәүфиҡлы ғына кәләш насип итһен, ирҙең бәхете ҡатын-ҡыҙҙан”, тигән һүҙенә аптырай торғайны ул. Бына хәҙер белә инде. 

Кешегә күренергә оят.  Хәҙер эте лә бете лә унан көлөп маташа. Ҡасандыр мәктәптә башҡаларға өлгө булған уҡыу алдынғыһы шундай көнгә ҡалһын әле. Сәнғәт училищеһына уҡырға ингәс, ауылдаштары ниндәй ғорурланғайны. Ә ул уларҙың бөтә ышанысын ергә һалып тапаны. Ауыл халҡының теле әсе, уйлағанын әйтә лә һала.  Теге ваҡыт уҡығанда башы “икеле”нән сыҡмаған Ғәзизйән:

– Сепрәк һин, Хәсән.  Мин ундай бисә менән мәңге тормаҫ инем. Аждаһа бит, аждаһа! Ҡол булып йәшәйһең! – тимәһенме.

Ғәзизйәнгә әсе генә итеп әйтергә теләгәйне лә, өнһөҙ ҡалыуҙы хуп күрҙе. Әллә ни эшләп ваҡытында кешегә ҡаты ғына итеп әйтә белмәй шул. Бер һеңдерә генә әйткәндә, башҡаса ауыҙын да асмаҫ ине. Йә, шул Ғәзизйәндең Ғәзизйәне минән көлөргә маташһын әле! Кем ул? Өйләнеп, әҙәмсә йәшәп ятҡан кеше булһа, бер хәл. Ауылда үҙен берәү ҙә яратмай, ғаиләләре  уғрылығы менән дан алған.

Бер ҡараһаң, бигерәк ҡыҙыҡ әҙәм балаһы. Үҙенең артын һәрмәп ҡарау юҡ, кеше менән була, кешенән көлөп маташа. Йүнһеҙҙең теле әсе була, хәйерсенең туны бетле була, тип әсәһе дөп-дөрөҫ әйткән. Шул Ғәзизйән дә һине  сепрәктән һалдырһын әле!  

Ыстырам бит! Хәсән  үҙен айыу талағандай хис итте. Ботарланған йәшлек, ботарланған күңел. Ә күпме йырланмаған йырҙар ҡалды. Уның да донъяла үҙен сикһеҙ бәхетле тойған минуттары бар ине. Был гелән шулай дауам итер һымаҡ тойолдо. Фәриҙәгә  өйләнмәһә. Һәр кем үҙ бәхете өсөн үҙе көрәшергә тейеш. Ә ул үҙ бәхетенә үҙе кәкәй итте. Үҙе! Бер кем дә түгел. Ир була белмәне. Йомшаҡлыҡ күрһәтте.

– Мәмәй! Быҙау!

Барлыҡ дуҫтары, ауылдаштары уның артында шулай тип әйтеүҙәренә ул тамсы ла шикләнмәй.  Фәриҙә менән үҙен икеһе ике донъя кеше икәнлеген аңланы хәҙер генә ул...

Был мәлдә Фәриҙә үҙ алдына үҙе туҙына ине. Туҙынмаҫлыҡ та түгел! Шул быҙау ҙа уның өңөн тығып маташа бит әле. Ғәрләнеп үлерһең!

– Абау, шайлы кеше ни! Ҡәбәхәт! – Ярһыған ҡатын ире күҙ алдынан юғалғансы әрләп кинәнде. Унан, ни өсөн мин генә ҡайғырырға тейеш әле, тип уйлап, ҡәйнәһенә, туғандарына шылтырата башланы.

–       Тамам биҙрәтте һеҙҙең шул нәмәгеҙ.  Шул оңҡот ҡайҙан ғына юлыма осраған! Таңдан бөтә кәйефемде боҙоп сығып китте. Кәрәкмәй миңә һеҙҙең туҡал һыйырығыҙ, килеп алып  ҡайтығыҙ. Бутта унһыҙ йәшәй алмайым. Хәстрүш.  Ҡәбәхәт!

Бите ҡып-ҡыҙыл булып бүрткән ҡатын ярһый-ярһый күршеләренә юлланды.

– Анауҙы әйтәм, мине һөйләшергә өйрәтеп маташа. Шайлы кеше ни. Ҡайтһын әле, күрһәтермен әле үҙенә. Асыуымды килтерһә, өйгә керетмәҫ тә ҡуйырмын.  Шашып китте! Бынан һуң ашатырмын әле мин уға. Әтеү кеше танымай башланы.

ххх

– О-о-о, үҙебеҙҙең егеттәр килгән!  Һаумыһығыҙ, нисек килеп еттегеҙ? 

– Һаумыһығыҙ!  

– Һәйбәт! 

Хужалар өлкәнерәк йәштәге кешеләр ине.

– Әйҙәгеҙ, әйберҙәрегеҙҙе бушатығыҙ ҙа ашап алайыҡ. Юлда асыҡҡанһығыҙҙыр. – Апай ҙа, ағай ҙа өлтөрәп йөрөй.

Өҫтәл артында хужаларҙың үҙенә ҡарап-ҡарап алыуын Хәсән шунда  уҡ тойҙо. Ахырҙа, хужа түҙмәне:

– Һин бер йырсы егеткә оҡшап тораһың, әллә ҡустыһы-фәләнме? – тип һораны.  Хәсән урынына егеттәр яуап биреп тә өлгөрҙө.

 – Хәсән Вәлиев тигән йырсы үҙе була!

– Ысынмы, шаяртмайһығыҙмы? – Хужа ҡабатлап һораны.

– Эйе, үҙем булам, – тип баш һелкте Хәсән.

– Бәй, йырсылыҡтан киттеңме ни?

– Китергә тура килде шул. Ауылға күсеп ҡайттыҡ.

– Улай икән. Беҙ һинең йырҙарыңды яратып тыңлайбыҙ. Хатта ҡыҙым Уфанан кассетаңды ла алып ҡайтты. Беҙҙән күреп, күршеләр ҙә һораны. – Хужа әллә ҡайҙа кассеталарын да килтереп сығарҙы. – Бына.

Был минуттарҙа Хәсән тағы үҙен сикһеҙ бәхетле тойҙо. Бәй, шулай булмайса! Әлегәсә  һине танып-белеп торһондар әле.

Бер көндө ауыл үҙешмәкәрҙәре концерт ҡуйырға йыйылғас,  клуб мөдире концертҡа Хәсәнде лә саҡырғас, ул тәүҙә баҙап ҡалғандай булды. Ҡара әле, күптән халыҡ алдында йырлағаны юҡ.  Шулай ҙа шатланып риза булды, магазиндан килешле генә салбар, туфли, күлдәк барып алды. Баянға ҡушылып, бер нисә йыр йырланы. Халыҡ гөрләтеп ҡул сапты.

Бынан һуң кешеләр  уларҙың эргәһенә йыш килер булды. Ихлас һөйләшәләр, ҡыҙыҡһыналар.

– Ни эшләп ауылға ҡайттың?..

– Ысын йырсыны яҡындан күрәйек, тип килдек әле...

– Йырсылар ҙа бура бурай икән...

– Их, ҡустым, һиндәге талант миндә булһа, мин Уфала ғына йөрөр инем...

Бура бурау – ҡалас ашау түгел. Ауыр ағастарҙы әрсеү,  көнө буйы балта менән туҡылдау, һуңынан әҙер ағастарҙы бер тегеләй, бер былай әйләндереп килештереү таһыллыҡ та, көс тә талап итә.  Шулай ҙа  Хәсән кәйеф менән йөрөнө. Әрләшкән, игәгән, мөңкөлдәп йәнен ҡыйған кеше юҡ. Һәр көн кистән хужабикә мунсаһын яғып тора, матур итеп өҫтәл әҙерләй. Кистән, арыуҙы баҫыу өсөн тип, бер яртыһын да сығаралар. Һөйләшеп һүҙҙәре бөтмәй. Ә үҙ өйөндә улайтып матур итеп һөйләшеп ултырғанын да хәтерләмәй Хәсән.

Бер көндө кисен бөтөнләй ят кешеләр  үҙҙәренә ҡунаҡҡа саҡырҙы, күрше-күләнде лә йыйғандар, хатта һарыҡ һуйғандар.

– Бындай йырсылар беҙҙең ауылға гел килеп тормай, бер килгәндә күргәндәй булайыҡ, – тиҙәр.

Йорт хужаһы үҙе лә баянда уйнай, йырлай ҙа. Хәсәнде һорап-һорап йырлаттылар. Ә  ул инәлтмәне, йырланы ла йырланы.

– Ҡустым, берәй халыҡ йырын да йырлап ишеттерһәң, – тигәс, Хәсән “Ялан Йәркәй”ҙе һуҙып ебәрҙе.

Ялан ғына ерҙең, ай, бүреһе,

Күк һыртландай булыр күбеһе.

Дуҫ-иштәрем күп, тип ышанмағыҙ,

Хас дошманың булыр күбеһе.

 

Алтын ғынамы икән, ай, был донъя,

Көмөш кенәме икән был донъя?

Алтын ғына уйлы аҫыл иргә

Баҡыр ғына икән был донъя.

Һауаларҙан осҡан, ай, һармы икән,

Аяҡтарын күргән бармы икән?

Ҡайғы-хәсрәттәрҙән бер ҡотолоп,

Рәхәт торор көндәр бармы икән?

 

Ялан ғына ере, ай, ҡылғанлыҡ,

Бүҙәнәләр йүгерә төбөндә.

Тәүәккәл дә булып йөрөр булһаң,

Исемкәйең ҡалыр илеңдә.

Был йырҙан һуң, күңеле тулышып, Хәсән күҙ йәштәре тәгәрәп килеп төшкәнен дә һиҙмәй ҡалды. Әйтерһең, бығаса нисәмә йылдар буйы йыйылған аһ-зары,  тышҡа  һирпелде… 

Хужалар эш өсөн аҡсаһын да мул ғына бирҙе. Уларҙан һуң тағы икенсе кешеләр эшкә саҡырҙы. Бер ай тирәһе үтте лә китте. Күрше-тирә уларҙы ҡунаҡҡа саҡырып, хөрмәтләп  оҙатты.

Бурысын түләрлек апаруҡ ҡына аҡса эшләүенә    Хәсәндең кәйефе күтәрелде. Эштән ҡайтышлай ул тура район үҙәгенә юлланды, сөнки ҡатынының холҡон белә, аҡсаһының тиненә тиклем кеҫәһәнән соҡоп аласаҡ. Район үҙәгендә штрафын түләне, ә аҡсаһының бер өлөшөн апайҙарында ҡалдырып торҙо...

Өфөнөң Ленин урамы һәр ваҡыттағыса гөжләп тора. Баш ҡаланың был урамына ғашиҡ булмаған,  уны  һағынып килмәгән кеше бармы икән? Бында  йәшлек тантана итә. Ошонда килеп сыҡһаң, кәйеф үҙенән-үҙе күтәрелә, йәшлегеңә ҡайтҡандай булаһың. Мотлаҡ  берәй артисты, яҙыусыны  осратыуыңды көт тә тор. Бер нисә көн  элек кенә ҡояш йәйге кеүек ҡыҙҙырһа, бөгөн ҡалаға көҙ килгән.  Ағастарҙың япраҡтары төрлө төҫтәр менән күҙҙе ҡыуандыра. Аяҡ аҫтына, тәңкә-тәңкә япраҡтарҙан, әйтерһең, келәм йәйелгән.

Сәлимә   эштән сыҡты ла  көҙгө хозурлыҡҡа һоҡлана-һоҡлана  әкрен генә Ленин урамынан атланы. Музыка мәктәбендә балаларға скрипканан уҡыта ул. Һөнәре шул тиклем оҡшай. Күптән түгел бер уҡыусыһы Мәскәүҙә конкурста икенсе урын алып ҡайтты. Уҡыусыһының уңышы өсөн үҙен күптән түгел Мәҙәниәт министрлығының рәхмәт хаты менән бүләкләнеләр. Ҡыҙҙың кәйефе шәп.

 “Тиҙҙән ҡалала театрҙар миҙгелен асыр, концерттар башланыр”,  тип сәнғәт институты эргәһендәге иғландарға күҙ һалды.

“Кемдәр ҡатнаша икән?” Шөһрәтле педагог, йырсы Йәүҙәт Мусиндың юбилей концерты тураһындағы афишаны күргәс, мейеһенән йүгергән иң тәүге уй шул булды. Йырсылар араһында Хәсән Вәлиевтең исем-шәрифен дә уҡығас, йөрәге, әйтерһең, урынынан ҡупты ла, бына-бына атылып сығырҙай булып тибә башланы.  Был йырсыны телевизорҙан тәүге тапҡыр   күреп  ғашиҡ  булған  үҫмер  саҡтағы  хис-тойғолар йәнә солғап ҡалды. Ни эшләптер гел уны үҙенең буласаҡ ире, балаларының атаһы кеүек күрҙе ул. Әлегә тиклем тормошҡа сыҡмауының сәбәбе лә шунда түгелме икән?! Дуҫлашырға теләгән егеттәр ҙә булманы түгел. Анау Ансар һуң! Бер ҡараһаң, килмәгән бер ере лә юҡ һымаҡ. Бына тигән эше лә бар. Тик аҡыл бөтәһен аңлаһа ла, йөрәккә бойороп булмай шул. Әсәһе лә ауылға ҡайтҡан һайын:

 – Ҡыҙым, көнө буйы шул мәктәптән сыға белмәйһең түгелме? Кеше балаларына алданып, яңғыҙ ҡала күрмә. Тиҫтерҙәрен тормошҡа сығып бөттө тиерлек, бер һин генә ҡалдың, – ти.

Эй, ҡыҙыҡ инде ошо өлкәндәр. Кейәүгә сығырға кәрәк, бала табырға кәрәк, тип кенә күңел ятмаған кешегә барып буламы?

– Нимә шул тиклем иҫең китеп ҡарап тораһың? Баянан бирле күҙәтеп торам, мине лә күрмәйһең! – Сәлимәнең уйҙарын бер төркөмдә уҡыған Әнисә бүлдерҙе.

– Бына оҙаҡламай концерт була икән, – тип ҡарап торам. Әнисә лә иғланға күҙ йүгертеп, шаян йылмайҙы:

– Ә-ә-ә-ә, нимәгә донъяһын онотҡан тиһәм! Бына нимә лә икән ғилләһе!  Шунан концертҡа барабыҙмы? – Әнисә Сәлимәнең Хәсәнгә битараф булмауын белә ине. “Йәшлек” гәзите үткәргән конкурста еңеүен, һуңынан үҙен редакция ҡунаҡҡа саҡырыуҙарын әхирәте үҙе  һөйләгәйне. Шул осрашыуҙа бергә төшкән фотоны әле лә ҡәҙерләп һаҡлап йөрөтә.

– Әлбиттә, билет алып ҡуйырға кәрәк.

– Ҡара әле, ҡыҙый, өсөнсө көн Хәсәндең ауылдаш ҡыҙын күргәйнем,  Өфөгә киткән, тисе. Әле уҡытыусыһының концертына әҙерләнәләр икән.

– Китсәле, ысынмы?

– Ысын ти. Кәләше стерва булып сыҡҡан икән. Электән үк ишеткәнем бар ине. Беҙҙең Өфө үҙе бер ҙур ауыл кеүек бит инде. Бахыр Хәсәнде баҫып алған, хәҙер хатта туғандары менән дә аралаштыртмай, ти. Көнләшеп аптырата, ти. Өфөнән дә шуға ҡайтып киткәндәр, ти бит. Хәсән филармонияла эшләгәндә барып, йырсыларҙан көнләшеп, тауыш сығарып йөрөгән, имеш. –  Әнисә  һуңғы яңылыҡтарын теҙҙе теҙҙе лә, унан сәғәтенә ҡарап, – уй, һуңлап  барам,  ҡыҙымды балалар баҡсаһынан алырға кәрәк, – тип хушлашып китеп барҙы. 

Тыныс ҡына килгән Сәлимәнең күңелендә уйҙар өйөрмәһе ҡупты. Ҡасандыр Хәсәнде күңеленә һеңдереп, уға ғашиҡ булып, әле лә уны онота алмауын үҙе лә аңлай алмай. “Ғаиләһе, балаһы бар, ә мин уға һаман ымһынам. Әллә хыяллана башланым инде”, тип үҙен үҙе тәнҡитләне. Ә уйҙар, йүгәнһеҙ ат кеүек, уны тәү күргән йылдарға алып ҡайтты.

Ул  саҡта 9-сы класта ғына уҡып йөрөй ине. Телевизорҙан ниндәйҙер конкурс концерты бара. Шунда тәү күреүҙән үк  бөшкөллө уға ғашиҡ булды. Бер ҡараһаң,  башҡа егеттәрҙән артыҡ бер ере  лә юҡ һымаҡ. Уртаса кәүҙә, аяҡтары хатта бер аҙ кәкре һымаҡ та тойола. Уның иҫ киткес моңо шулай тәьҫир иттеме? Ниңә күңел тик уға тартылғандыр? Сәлимәнең ашы – аш, йоҡоһо  йоҡо түгел, уға арнап шиғыр, нәҫерҙәр ижад итте, күҙ алдына килтереп, портреттарын төшөрҙө. Хатта гәзит, журналдырҙы бары уның өсөн генә көтөп ала башланы. Ала ла иң тәүҙә уның фотоһын, уның хаҡтағы мәҡәләләрҙе киҫеп алып бер папкаға һала.

Хәсән йәшен тиҙлеге менән билдәлелек яулап, йәштәрҙең кумирына әйләнде. Хоҙай Тәғәлә тарафынан бирелгән ҙур талантҡа эйә ине шул ул. Тиҙҙән “Йәшлек” гәзите редакцияһы “Кумирыма хат” тигән ҡыҙыҡлы конкурс иғлан итте. Конкурс шарты буйынса еңеүсегә яратҡан кумиры менән осрашыу  ойошторасаҡтар. Сәлимә лә бөтә күңелен, дәртен ҡушып кумирына арнап шиғыр яҙҙы. Конкурс эштәрен гәзиттә баҫа барҙылар.   Сәлимә лә, минеке ҡасан сығыр икән тип, почта  килгән ваҡыттарҙы йөрәге сығырҙай булып көттө. Әммә шиғыры баҫылманы ла баҫылманы. “Оҡшатмағандар­ҙыр, шуға баҫмағандарҙыр”, тип инде өмөтөн өҙгәндә, бер көндө гәзиттә асып ебәрһә, үҙ күҙҙәренә үҙе ышанмай, ҡыуанысынан:

– Әсәй, һөйөнсө-ө-ө, минең шиғырҙы баҫҡандар! – тип ҡысҡырып ебәрҙе. – Урра-а-а, минең шиғырҙы баҫҡандар!

Бер аҙҙан конкурсҡа йомғаҡ яһап, еңеүселәрҙе яҙҙылар. Улар араһында Сәлимә үҙенең исемен күреп, үҙен бәхеттең етенсе ҡатында тойҙо. Һуңынан редакциянан саҡырыу килгәс, алыҫ районда йәшәһә лә,  әсәһе уны Өфөгә алып китте. Кафела унан башҡа тағы бер нисә йырсы, журналистар бар ине. Унда бик оҙаҡ һөйләшеп торҙолар. Кумиры йырланы, аҙаҡ бергә бейенеләр. Кафенан һуң йырсы Сәлимәне әсәһе менән бергә туғандарының фатирына тиклем оҙатып ҡуйҙы...

...Фатирына ҡайтҡас, Сәлимә шкафынан теге ваҡыттағы папканы сығарҙы, кумирына арнап яҙған шиғырҙарын, нәҫерҙәрен уҡыны. Өфөнән осрашыуҙан ҡайтҡас яҙған иҫтәлегенә күҙ һалды һәм унда: “Кумирым минән мәктәптән һуң ҡайҙа барасағымды, кем булырға теләүемдә һорай. Ә мин уның күҙҙәренә баҡҡанмын да, сикһеҙ даръяға сумғандай, өнһөҙ ҡалғанмын. “Һылыу, киләсәктә ниндәй һөнәр һайларға теләйһең?” тигәс, үҙемә уңайһыҙ булып китте. Ауылға атлап түгел, әйтерһең, осоп ҡайтып индем. Яҙмышыма ошо минуттар өсөн генә булһа ла сикһеҙ рәхмәтлемен!” Сәлимә: “Нимәһе менән күңелемде әсир итте һуң?”  тип тағы ла  кумирының фотоһына баҡты. Ә унан ихлас йылмайып, эскерһеҙ күҙҙәр нур бөркә ине...

ххх

Йәүҙәт Юнир улы әле лә сәнғәт училищеһында эшләй. 70  йәшен тултырған уҡытыусы һаман да йәштәрсә дәрт менән илһамланып студенттарға йыр нескәлектәрен төшөндөрә. Аллаға шөкөр, уҡыусылары уңыштары менән шатландырып тора. Араларында республикала ғына түгел, сит илдәрҙә лә танылыу яулағандары бар, данлыҡлы театрҙарҙа, филармонияларҙа эшләйҙәр Уҡытыусыларын онотмай улар. Юл төшкәндә янына килеп, хәл белешеп, ҡыуаныстары менән уртаҡлашалар.

Юбилейы айҡанлы  баш ҡала халҡына матур тамаша бүләк итеү хыялы булһа ла, нисектер тәүәккәлләмәй йөрөй ине педагог.  Сөнки бының  өсөн ярайһы ғына сығым талап ителә. Әммә был кисә бер көндө үҙенән-үҙе хәл ителде лә ҡуйҙы. Элекке уҡыусылары уны тыуған көнө менән ҡотларға килделәр ҙә:

– Йәүҙәт Юнирович, әйҙә, көҙ көнө  һеҙҙең ижад кисәгеҙҙе үткәрәйек. Барлыҡ сығымдарҙы үҙебеҙ ҡапларбыҙ, – тинеләр.  Педагог был тәҡдимгә ҡыуанып бөтә алманы. 

Байрамға әҙерлек дәррәү башланды. Йәүҙәт Юнировичтың барлыҡ уҡыусыларына хәбәр ебәрелде. Хәсәнде лә табып, тантанаға килеү-килмәүен белештеләр. Әлбиттә, шатланып риза булды ул. Хатта әле һаман үҙен  онотмауҙарынан әйтеп аңлата алмаҫлыҡ ғорурлыҡ тойғоһо кисерҙе.

Өфөгә ҡуҙғалаһы көндө Хәсән тәү тапҡыр ҡалаға барғандай түҙемһеҙләнеп көттө. Тулҡынланды, сәйер бер эске тойғо уны алға әйҙәне, кәйефен күтәрҙе. Шуға ла был көндәрҙә ул үҙен ерҙә атлап түгел, осоп йөрөгәндәй хис итте. Күңеле тыныс:  штрафын түләп бөттө, бесән әҙерләнгән, мәшәҡәте аҙайҙы. Ике көн ҡалғас ҡына  ҡатынына был   хаҡта әйтте:     

– Мине Өфөгә Йәүҙәт Юнировичтың юбилей кисәһенә саҡыралар!

Фәриҙә йығылып китә яҙҙы, йөҙө үҙгәрҙе.

– Өфөгә? Бер үҙеңде? – Ҡабатлап һораны ҡатыны. Бығаса унан башҡа бер нәмәне лә хәл итмәгән иренең ҡапыл шулай тип әйтеүен ысынға алырға теләмәне ул.

– Ышанмаһаң, бына саҡырыу ҡағыҙы! – Хәсән педагогының фотоһы төшөрөлгән ҡағыҙҙы  ҡатынының күҙенә тигәндәй терәне.

– Ә ни эшләп бер үҙеңде генә? Ә мин ҡайҙа?

– Әллә һин дә йырларға уйлайһыңмы? – Хәсән мыҫҡыллы йылмайҙы.

– Барам тиһең дә ул. Ә кемдән рөхсәт һораның? Аҡсаны кем бирер тиң?

Ҡатынының һаман түбән күреп һөйләшеүе Хәсәндең зитына тейҙе. Күҙҙәрендә уҫал осҡондар хасил булды.

–       Һин ниңә минең менән һәр ваҡыт шулай һөйләшәһең? Мин һиңә бала-сағамы? Әҙерәк кенә кешене хөрмәт итергә, һөйләшергә өйрән. – Хәсән бер аҙ туҡталып торҙо. – Етәр, бығаса һинеңсә йәшәнем, бынан һуң улай булмаясаҡ. Бөгөнгө тормошомдоң ошолай килеп сығыуына ла һин генә ғәйепле. Бергә уҡыған иптәштәрем әллә ҡайҙарҙа эшләп йөрөй. Ә мин тот та ауылға ҡайт! Иҫәр! Аҡса, тиһең? Аҡса бар минең. Әллә мине бөтөнләй аҡса тапмаған йүнһеҙ тип уйлайһыңмы? Ошо өй ниндәй аҡсаға һалынған тиһең? Эшләмәһәң, берәү ҙә килтереп тоттормай.

Бығаса иренән бындай ҡәтғи һүҙ ишетеп ғәҙәтләнмәгән Фәриҙә бер килке асҡан ауыҙын да яба алмай торҙо. Унан телгә килде:

–       Өй һалдым, тиһең инде. Һин өй һалғанда, мин ҡайҙа булдым икән, ә?! Ҡара, бөтәһенә лә мин ғәйепле, мин насар.  – Бер аҙҙан ул һулҡылдап илай башланы. – Уф, күрәһеләрем бар икән. Китәм, тиһең, бар, аръяғына кит. Шул әртистәрең менән тағы типтерергә бараһың инде. Беләм  инде мин һеҙҙе, бар белгәнегеҙ ихахай ҙа михахай...

–       Фәриҙә, ул ниндәй холоҡ ул? Ни  эшләп  артистар хаҡында гел насар уйлайһың?

– Мин генә түгел, ана, бөтә халыҡ һөйләй.

Хәсән башҡаса ҡатынын тыңлап торманы,  ҡулын  ғына һелтәне лә, урамға сығып китте.

ххх

 

Хәсән,  “Сәнғәт училищеһы” туҡталышында автобустан төшкәс, бер килке баҙап ҡалғандай булды. Бығаса  ҡатыны, улы менән бер нисә тапҡыр килһә лә, эштәрен йәһәт кенә бөтөрөп, кире ҡайтыу яғын ҡарарҙар ине. Иркенләп, танһығы ҡанғансы йөрөй алманы. Теге ваҡыт килгәнендә театрҙа “Ҡоҙаса” спектакле бара ине.

– Әйҙә, ҡарап ҡайтайыҡ, бик ҡыҙыҡ спектакль, – тип күпме ныҡышты, юҡ инде, Фәриҙә риза булманы.

– Хәҙер, шунсама аҡса тират итеп, – тип мөңкөлдәне. – Мин ул аҡсаға яҡшы колбаса алып ашайым.  

 Ярата ул Өфөнө. Бәләкәй сағында, үҫкәс, мәңге ошо ҡалала йәшәр кеүек тойолдо. Ҡаланан матур кейенеп ҡунаҡҡа ҡайтҡан тиҫтерҙәрен күреп, көнләшеп тә ҡуя ине. Ә бөгөн ул үҙен ирекле ҡош һымаҡ хис итте. Уның күңелен ниндәйҙер әйтеп аңлатҡыһыҙ тулҡынланыу солғап алды.

Хәсән  ҡаланың шул тиклем ныҡ үҙгәреүенә хайран ҡалып торҙо. Улар уҡыған мәлдә был урында ағас өйҙәр генә  булһа, хәҙер бейек-бейек йорттар йәмләй.

Ҡала мыжғып тора. Сентябрь айы бит. Ағастар төрлө төҫкә инә башлаған. Шау-гөр килгән йәштәр  араһында Хәсән дә  кире студент сағына  ҡайтҡандай булды. Бына ул үҙе белем алған училищеға  инде. Бүлмәләрҙән бөркөлгән музыка тауыштары, йыр-моң уның йәнең иләҫләндерҙе лә ҡуйҙы. Ниндәй танһыҡ! Бөтөнләй икенсе донъя! Унан Хәсән Зәки Вәлиди урамы буйлап тура Салауат Юлаев һәйкәле янына атланы. Кинәнеп, рәхәтләнеп атланы. Берәүҙең дә һиндә эше юҡ. Ә ауылда урам буйына сығыр әмәл юҡ, теләнселеп ҡаҡ быуынға төшәләр. “Баш ауырта, йөҙ грамың юҡмы?” “Ҡана бер фанфуриклыҡ ҡына аҡса бирә әле?..” Бигерәк тә күрше Юлаҡ  ауылында ундай һунарсыларҙың күп булыуына Хәсән  үҙенән-үҙе йылмайып ҡуйҙы. Хатта ундай теләнселәргә аҡса бирмәү үҙеңә уңайһыҙ һымаҡ була башлай. Сәбәптәрен дә табып торалар бит. “Әсәйем үлеп бара”, “Икмәклек тә аҡса юҡ”.

…Салауат Юлаев һәйкәле янында Хәсән Ағиҙелгә,  туғайлыҡтарға әҫәрләнеп ҡарап торҙо. Эй, ошо майҙанда кинәнеп бейей торғайнылар. Бер яҡтан ауыл хужалығы институты студенттары гармун һыҙҙырып, ҡурай тартып килһә, икенсе яҡтан – университеттыҡылар. Бер аҙҙан сәнғәттәр  гөрләшеп килә. Уларҙы күреү менән, “сәнғәттәр килә, сәнғәттәр”, тип айырыуса гөжләшерҙәр  ине.  Китә бейеү, китә йырлауҙар.

Булған бит бәхетле минуттар.

 

ххх

 

 Йәүҙәт Юнир улының юбилей кисәһенә арналған тамашаны халыҡ оло байрам кеүек көтөп алды.  Тышта хатта артыҡ билет һораусылар ҙа күп ине. Ҡулдарына гөлләмәләр тотҡан, матур  кейенгән тамашасылар менән мәҙәниәт һарайы тулған. Ошо күренеште күҙәтеп торған Хәсәндең кәйефе шәп ине. Шул саҡ урта йәштәрҙәге апай уны  туҡтатты:

– Һаумы, туғаным!  Һин йырлай тип яҙылғас, ҡыуанып килдем әле. Яратам бит йырлауыңды. Һуңғы ваҡыттарҙа әллә ҡайҙа юғалып торҙоң, әллә Өфөнән киттеңме? – тип ҡыҙыҡһынды. Хәсәндең ауылда йәшәүен ишеткәс, – Шул тиклем талантың менән ауылда йөрөмәһәң инде, – тине. – Һин бит ҙур  сәхнәләрҙе шаулатырҙай  кеше.

Тамаша башланды. Берәүҙәр  ҡотлай, икенселәр йырлай. Хәсән үҙ сиратын көтә. Ғәжәп, студент  саҡта был тиклем тулҡынланмағанды, бөгөн ул ныҡ йөрәкһенә. Хатта быны үҙенең бөтә тәне менән тоя. Тулҡынмаҫлыҡ та түгел шул. Уның был сығышы шөһрәтле педагогы алдында үҙенә күрә имтихан тотоу бит. Икенсенән, бындай ҙур сәхнәлә  күптән йырлағаны юҡ. 

Бына концертты  алып барыусы:

— Сәхнәлә — Хәсән Вәлиев, — тип иғлан иткәс, залдағылар дәррәү ҡул саба башланы.

Тулҡынланыуынан арынмаған  Хәсән тамашасыларға күҙ һирпеп алды ла халыҡ йыры “Уйыл”ды һуҙып ебәрҙе:

 

Ҡурайсылар ҡурай, ай, уйнамаҫ,

Башҡорт ҡурайҡайҙары булмаһа.

Егет тә генә кеше йыр йырламаҫ,

Йөрәгендә дәрттәр булмаһа.

 

Әрәмәгә керһәм, үлән һирәк,

Сәхрәләргә сыҡһам – ер еләк;

Эсемдә генә минең уттар яна,

Ник елкенә икән был йөрәк.

 

Арыҫлан да кейек һис ҡайғырмаҫ,

Ҡаршыһында бейек тау булһа;

Егет тә генә кеше һис ҡайғырмаҫ,

Ғәзиз башы уның һау булһа.

 

Бына йыр туҡтаны.  Тамаша залы күпмелер, илаһи моң тәьҫиренә илергәндәй, өнһөҙ торҙо ла, кинәт күк күкрәгәндәй булып дәррәү алҡыштар яңғыраны. Кемдер һыҙғырҙы, кемеһелер “браво” ҡысҡырҙы. Залдағы тамашасылар аяҡ үрә баҫып ҡул сапты. Шул мәлдә залдан бер һылыу йүгереп  сыҡты ла  ҡулындағы сәскәләрҙе  йырсыға һондо. Нимә-нимә, бындай уҡ алҡышты көтмәгәйне Хәсән. Үҙе лә бер сама баҙап ҡалды. Йырлап бөтөп, залға баш эйеп, сәхнә артына сыҡһа ла, алҡыштар туҡтаманы. Был моңға, иркен тауышҡа танһығы ҡанмаған халыҡтың "тағы ла йырла, тағы ла йырла" тип уны саҡырыуы ине. 

Йәүҙәт Юнир улы талантлы уҡыусыһын халыҡ шулай дәррәү алҡыштарға  күмәсәгенә  тамсы ла шикләнмәгәйне. Шуға алдан тағы бер йыр әҙерләргә ҡушты. Дәртле көй яңғырауға Хәсән килешле хәрәкәттәр менән бейей-бейей йырлап килеп сыҡты сәхнәгә.  Тамашасылар, шуны ғына көткәндәй,  йәнә ҡул саба башланы, берәүҙәр бейергә төштө...

Ошо концерттан һуң Хәсән, әйтерһең,  бығаса күңелендә тамырланған барлыҡ юшҡынды йыр менән аҡтарып ташланы. 

Кисә тамамланғас, сәхнә артына бая сәскә биргән ҡыҙ килеп:

–       Һаумы,  Хәсән ағай, концертта һеҙ ҙә ҡатнаша тигәс, эй, шатландым, – тип ҡосаҡлап уҡ алды. – Һеҙ мине таныйһығыҙмы? – Үҙе  серле йылмайып Хәсәнгә ҡараны.

Уның  “Минең кумирым” конкурсында еңеүсе булыуын шунда уҡ иҫенә төшөргән йырсы:

–       Һеҙҙең кеүек сибәрҙе нисек танымаҫҡа мөмкин?! – тине.

Хәсән Сәлимә менән шаҡтай  һөйләшеп торҙо.  Иртәгеһе көнгә осрашыуға саҡырғас, ҡыҙ шатланып риза булды.

Ул  киткәс,  Хәсәндең беләгенән бер ҡатын эләктереп алды.

– Шәп булды, Хәсән, ҡотлайым, – тип ҡулын ҡыҫты. – Шул тиклем талантың менән ни эшләп ауылда юғалып йөрөйһөң? Ана бит халыҡ үҙеңде ниндәй ярата! 

Унан апай егетте аулағыраҡ урынға саҡырып, ҡайҙа йәшәүҙәре, ҡайҙа эшләүе менән төпсөндө. Бер аҙҙан ул:

– Ҡустым, һиңә әйтергәме, әйтмәҫкәме икән тип уйланым-уйланым да, барыбер әйтергә кәрәктер тигән фекергә килдем. Үҙеңде хөрмәт итәм, һинең өсөн йөрәгем яна. Һинең кеүек таланттар ауылда һөрһөп ятырға тейеш түгел.

– Әйтегеҙ апай, тыңлайым.

– Үпкәләмәҫһеңме һуң?

– Юҡсы,  ни эшләп үпкәләйем.

– Быны һиңә ғәйбәт итеп түгел, йәлләгәндән әйтәм. – Ят ҡатын Хәсәндең күҙенә тура ҡараны, унан бер аҙ пауза яһаны. – Улың һинеке түгел бит!

Хәсәндең башына күҫәк менән тондорҙолармы ни?!

– Нисек инде минең балам түгел?! Һеҙ яңылышаһығыҙҙыр?!

–       Ышанаһыңмы, ышанмайһыңмы, уныһын үҙең хәл итәһең инде. Ҡустым, мин һине йәлләгәндән әйтәм. Һеҙҙең ауылда туғандарым йәшәй. Улар аша һинең бөтә тормошоңдо ишетеп торам. Шул Фәриҙә һинең башыңа етеп, кешегә һанламай ҡыланыуына иҫем китә. Бөгөн ауылда йәшәп ятыуыңа ла ошо сәбәпсе. Һиңә тиклем Фәриҙә ғаиләле ир менән буталды, унан ауырға ҡалған. Тап шул ваҡытта һин уның менән танышҡанһың. Был хәбәр бөтә кешегә лә тарала башлағас, һин ишетеп ҡалмаһын тип, Фәриҙәң һине ауылға алып ҡайтып китте. Бына шул.

Әле генә тамашасылар алҡышынан кәйефе күтәрелгән Хәсәндең төҫө ҡасты. Ҡапыл ни әйтергә лә белмәне. Ул арала барыһын да банкетҡа ашыҡтыра башланылар.

Банкетта мәҙәниәт министрлығынан да,  башҡа ойошмаларҙан  да етәкселәр  күп ине. Улар Хәсәнде һорап-һорап йырлаттылар. Һуңынан филармония директоры ҡабаттан эшкә саҡырҙы, Йәүҙәт Юнир улы ла кире Өфөгә килергә өндәне.  Бына бит, донъя алмаш килә тигәне. Бер утҡа һала, бер күккә сөйөрә...

ххх

Ул төндө Хәсән керпек тә ҡаҡманы. Улай әйләнде, былай тулғанды. Ахыры, тороп сәй ҡайнатып  эсте. “Бала минеке түгел. Ысын булһа, харап та ул”, – тип үҙ алдына һөйләнде, быны аҡылы ҡабул итергә теләмәне. Нисек инде улай?  Тимәк, уны Фәриҙә нисә йыл буйы алдап йөрөткән!  Унан танышҡан саҡтарын, улының ете айлыҡ булып тыуыуын, күрергә килгән кешеләрҙең, ҡалай теремек, минең балам да ете айлыҡ ине, бигерәк сеп-сей ине, тип һөйләнгәндәре иҫенә төштө. Ҡайһы берәүҙәрҙең, улың үҙеңә оҡшамағансы, тиеүҙәрен дә ишеткәне бар.

Ауылға ҡайтып китеүҙәре лә ҡапылғара килеп сыҡты. Имеш, балаға ҡала һауаһы килешмәй. Бер уйлаһаң, бер уларҙың ғына улы ҡалала йәшәмәй бит. Тимәк, бында ниндәйҙер  бер ғиллә бар.

Иртәгеһе көнгә Сәлимә  менән буласаҡ осрашыуҙы күҙ алдына  килтереп, йәнә үҙенә-үҙе урын тапманы. Ғәжәп, осрашырға һүҙ ҡуйышты ла ул, бәлки, уның ире, балаһы барҙыр. Ә ул әллә ниндәй боҙоҡ аҙымға саҡыра. Унан үҙенең ғаиләһе – улы, ҡатыны – күҙ алдына килде.  Әле  Фәриҙә, моғайын, ҡарғай, әрләй торғандар. Килгән һайын  әсәһе: “Эй, балаҡайым, ташла шул холҡоңдо тип күпме әйтәм, ҡолағыңа ла элмәйһең. Боронғолар, ҡарғыш алма, алғыш ал,  тип белмәй әйтмәгәндәр. Ҡуй, балаҡайым, ауыҙыңдан ел алһын ундай һүҙҙәрҙе”, –  тип әйтеп ҡарай ҙа,  ҡатыны бер килке баш эйеп тыңлап ултырған була ла, иртәгеһенә тағы онота. Мал-тыуарҙы, ҡош-ҡортто ла әрләп кинәнес ала.  Һыйыры саҡ боршанлаһа ла, биҙрә менән елләй.

“Ҡара әле, башыма гел теләһә ниндәй уйҙар килә”. Хәсәнгә үҙенең уйҙарынан үҙенә ҡыйын булып китте. Юҡ, башҡаса ул йортҡа кире ҡайтмаясаҡ. Быны ҡасан да булһа хәл итергә кәрәк. Хәсән эсенән шундай тәүәккәл ҡарарға килде. Бындай тормоштоң ҡасан да булһа бер сиге булырға тейеш. Әҙәм балаһы был тормошҡа бәхетле булыр өсөн яралған. Шул өс көнлөк ғүмерҙә эт менән бесәй кеүек йәшәргә түгел”.

Хәсән таң алдынан ғына ойоп китте.

ххх

Иртәгеһен Хәсән менән Сәлимә Салауат Юлаев һәйкәле янында осрашты. Кисәге  көтөлмәгән яңылыҡтан  Хәсән шаңҡыһа ла, кәйефле булырға тырышты. Майҙан гөрләп тора  – йәнәшәлә генә торған никах һарайынан сыҡҡан йәштәр тура батыр һәйкәленә килеп, сәскәләр һала, фотоға төшә. Үҙҙәре шат. Шул мәл Хәсән аҫылынам да үләм тигән уйынан үҙе ҡурҡып китте. Йә, бер нисә һум өсөн башын элмәккә тыҡты, ти. Бөгөн ошондай хозурлыҡты күрә алыр инеме?!

– Ниндәй уйға баттың?

– Нимә? – Шулай тип һорағанын Хәсән үҙе лә һиҙмәй ҙә ҡалды.

– Әллә мине бөтөнләй оноттоң инде?

– Юҡсы! – Хәсән ихлас йылмайып, Сәлимәгә  ҡараны. – Ағиҙел буйҙарының матурлығына иҫем китеп ҡарап торам. Ә һин янымда булғас, донъя тағы ла хозур. – Хәсән ҡыҙҙы еңелсә генә ҡосаҡлап алды.

– Һиңә бер нәмә әйтәйемме? – тине Сәлимә. – Ошонда  һин йырлап ебәрһәң, тағы ла йәмләнеп китәсәк!

– Шулаймы? – Хәсән бәхетле йылмайҙы. – Һинең өсөн көнө буйы йырларға ла ризамын, – тине лә әкрен генә һуҙып ебәрҙе.

Һине өҙөлөп һөйөүемде

Нисек аңлатырға һуң?

Йоҡоларыңдан иркәләп

Әллә уятырғамы?

Әллә шатлыҡ йәше булып,

Күҙҙәреңдән тамайым.

Әллә гел ҡояштай балҡып

Йылмайып торайыммы?

Йырҙар булып, моңдар булып

Наҙлайыммы күңелеңде?

Әллә гел һандуғас булып

Һайраптар торайыммы?

Һине өҙөлөп һөйөүемде

Нисек аңлатырға һуң?

Сикһеҙ мөхәббәтем һиңә

Ғүмерлек юлдаш булһын.

Хәсәндең барлыҡ хистәрен ошо йырға һалып башҡарыуы Сәлимәнең бар булмышын сихырланы. Был минутта үҙен сикһеҙ бәхетле тойған ҡыҙ:

– Бигерәк матур йырлайһың, – тине Хәсәндең күҙҙәренә тура ҡарап.

– Эх, Сәлимә! Был йырҙы бары һинең өсөн тәү тапҡыр йырлауым. Күптән хыялланып та  әлегәсә йырланмаған йырым ине бит ул.

Бәхетле миҙгеле йөҙөндә сағылған Хәсән ҡыҙҙы ҡосағына ҡыҫты.

Был көндө уларҙың һөйләшеп һүҙҙәре бөтмәне. Әйтерһең, күптән күрешмәгән дуҫтар һағынышып осрашҡан да бер-береһенә һөйләр йөрәк серҙәре, бүлешер ҡыуаныстары сикһеҙ йыйылған. Сәлимә менән һөйләшеүҙән Хәсән әйтеп аңлатҡыһыҙ рәхәтлек, кинәнес тойғоһо кисерҙе. Ҡыҙҙың наҙлы, серле күҙ ҡарашынан ул бығаса татымаған күңел йылылығы бөркөлә ине. Тап ошо сихри ҡараш, һылыуҙың сылтыртып көлөүе Хәсәндең төҫһөҙ тормошона нур, йәм бирҙе...

Альбина ТАҠАЛОВА һүрәте. 

Сығанаҡ: "Шоңҡар" журналы сайтынан.