Ике икең нисә була?

Шуныһын әйтергә кәрәк, ул баш бухгалтерға ҡараш та ташламаны.
– Мин. Үҙе. Шул. Хәтерем ми­нең яҡшы. Мин быны яҡшы хә­терләйем. Мин баш бухгалтер, – тине баш бухгалтер.
– Килдең булып сыға.
– Нәҡ шулай килеп сыға.
– Эшегеҙҙе яҡшы беләһегеҙ­ме?
– Камил. Плюс бишлегә. Нисек белмәҫкә? Егерме дүрт йыл тырыш хеҙмәт иттем. Күп грамоталар бирҙеләр.
– Икене икегә ҡушҡас, күпме була?
– Дүрт, – тине ныҡ аптыраған баш бухгалтер.
Уның йөҙөнә сәйерһенеү бил­дәһе сыҡҡан ине. Был уның ҡар­шыһына ҡуйылған математик проблеманың ябай булғаны­нандыр инде. Ысынлап та, бындай һорауҙарҙы беренсе класс балаларына бирәләр, уларға ла уҡыу йылының беренсе ярты­һында.
– Улай икән. Дүрт тиһең инде. Дүрт, тимәк. Һеҙ бында эшләй алыр­лыҡ кеше түгел. Вазифа­ғыҙ­ға тура килмәйһегеҙ. Мин һеҙҙе эштән бушатам. Эшен белмәй, квалификацияһы тура кил­мәй, тип. Әгәр теләһәгеҙ, ғариза яҙығыҙ. Үҙ теләгегеҙ менән эштән сығырһығыҙ...
Бер аҙнанан яңы түрәнең ҡа­бул итеү бүлмәһе тулы ине. Беренсе дәғүәсе керҙе. Был пе­ләш башлы йыуан кеше ине. Түрә уға шул уҡ һорауҙы бирҙе:
– Икене икегә ҡабатлаһаң, күпме була?
Йыуан кеше уйға батты. «Бында ниндәйҙер сер бар», – тип уйланы ул. Дүрт икәнен ул яҡшы белә. Быны мин белгәнде лә аңлай. Тимәк, дүрт тип яуап бирергә һис ярамай. «Биш» тип әйтәйем әле. Бәлки, дөрөҫ булыр. Шулай уйлағас, ул яуап бирҙе:
– Биш.
– Һеҙ эшләй алмаҫһығыҙ, – тине түрә быға ҡаршы. – Һеҙҙең квалификация түбән.
Яңы дәғүәсе инде. Был ябыҡ кеше ине. Күҙҙәре йүгереп тора, ауыҙында йәбештереп ҡуйыл­ған кеүек йылмайыу. Түрә унан да һораны:
– Икегә икене ҡушһаң, күпме була?
– Математика бик нескә фән, – тине ябыҡ дәғүәсе. – Математика менән шумерҙар, вавилондар, боронғо Египет кеше­ләре, гректар шөғөлләнгән. Ал­ға кит­кән математика борон­ғо Ҡытай­ҙа, Индияла булған. Мин уларҙың ҡаҙаныштарын камил итеп үҙләштерҙем. Һеҙ биргән һорау­ҙың бик күп төрлө сиселеше бар.
– Икегә икене ҡабатлағас, күпме була инде? – тине тағы ла түрә.
– Ә һеҙгә күпме кәрәк икәнен әйтегеҙ. Теүәл итеп. Ҡатмарлы иҫәптәр яһап, мин дә шул уҡ яуапҡа килермен. Һеҙҙе ниндәй һан ҡыҙыҡһындыра? Шуны килтереп сығарырмын.
– Ҡабул ителдегеҙ, – тине түрә йылмайып. – Ҡотлайым һеҙҙе. Вазифағыҙҙы үтәй башлағыҙ. Һеҙҙең менән килешә алырбыҙ тип уйлайым. Бер беребеҙҙе ярты һүҙҙән аңлаясаҡбыҙ.

Юныс ЗӨБӘЙЕРОВ.