Ҡуян күстәнәсе

Ҡултыҡ аҫтына рюкзак ҡыҫтырҙы ла, ауылда ферма мөдире булып эшләгән дуҫы Гәрәйҙәргә бесәнгә китте. Сәй эсеп ултырғанда йомошон әйткәс, Гәрәй:
– Һи-и-и шуны ла һорап тораһың... Ана, аҙбар тулы бесән, тоҡ менән генә түгел, хет йөгө менән ал! – тине һәм үҙе эшкә китте.
Зәки, бесән тултырылған рюкзагын елкәһенә аҫҡас, дуҫыма рәхмәт әйтәйем, тип ферма яғына ыңғай­ланы.
Аяҡ аҫтында күңелле итеп ҡар шығырҙай, әйтерһең дә, Аликтың ҡуяны кетерләп бесән ашай. “Эх, бесәне лә бесәне! Еҫкәйҙәре танауҙы ҡытыҡлай, прәме. Был колхоздың сабынлығы һәйбәт, күрәһең, малҡай­ҙар рәхәтләнәлер инде”, – тип уйлай Зәки.
Ул, фермаға килеп еткәс, аяҡ аҫтына ҡойолған һаламды итәгенә йыйып аҙапланған бер ҡатындан Гәрәйҙе һораны. Ҡыйшайған ҡаралтылар яғына ымлап:
– Шундалыр, – тине тегеһе.
Рюкзак аҫҡан Зәки аҙбарға керҙе. Утлыҡтарға бәйләп ҡуйылған һыйыр­ҙар баштарын эйгәндәр. “Бигерәк ябыҡтар, мәхлүктәр”, – тип уйланы Зәки, рюкзагын яйлай-яйлай. – Тире лә һөйәк кенә”.
Ул да түгел, сылбыр менән эләк­тереп ҡуйылған үгеҙ, башын өҫкә сөйөп, мышнай-мышнай һауаны еҫкәне лә, Зәкигә ҡарап үкереп ебәр­ҙе. Ферма яңғырап ҡалды. Һыйырҙар ҙа бауҙарын өҙөргә теләп, баштарын һелкә-һелкә, мөңрәй башланылар.
...Фермала мәхшәр. Теге баштан Гәрәй, ниҙер аңлатырға теләп, Зәкигә ҡул һелтәй, ә рюкзаклы ҡунаҡ, ҡурҡыу­ҙан дер ҡалтырап, телдән яҙған.
Бына үгеҙ, сынйырын өҙҙө лә, Зәкигә ташланды. Уныһы нимә эшләргә белмәй унда-бында һуғыл­ғыланы ла, ахырҙа, туп-тура автобус туҡталышына елдерҙе. “Ҡала кешеһен яратмай, күрәһең, ҡыуа бит!” – тип һөйләнде ул. Ә яман мөңрәгән ярһыу үгеҙ туҡтарға уйламай ҙа – Зәкиҙең артынан саба. Унан саҡ ҡына ҡалышып, ҡулына һәнәк тотҡан Гәрәй йүгерә. Үҙе ниҙер ҡысҡыра, ләкин ҡала ҡунағы уның һүҙҙәрен аңларлыҡ хәлдә түгел. Ул:
– Ҡуяны ни бысағыма кәрәк бул­ған?! Ауылға ла ҡайтмаҫ инем, – тип һулҡылдай-һулҡылдай ауыл урамы буйлап елдерә. Шашҡан үгеҙҙең мышнаған тауышы инде бигерәк тә яҡынайҙы. Зәки артына әйләнеп ҡа­рарға ла ҡурҡа: “Нимәм генә оҡшаманы икән был хайуанға?!”
Уның хәле бөттө. Колхоз идараһынан йүгереп сыҡҡан председатель менән зоотехник:
– Йәмәғәт! Нимә ҡарап тораһығыҙ?! Кешене күрәләтә харап иттерәһегеҙ бит! Тотоғоҙ! – тип оран һалып һөжүм итеүсе үгеҙ ҡаршыһына сыҡҡас ҡына уға бер аҙ көс өҫтәлде.
Ләкин ҡойроҡ сәнсеп сапҡан үгеҙ туҡтарға ла уйламаны. Ул бына хәҙер... бына хәҙер Зәкиҙең үксәһенә баҫа... Өлгөрә алманы. Күҙе шар булған Зәки, уҡтай атылып, автобустың ишегенән кереп китте, ә ҡуяндарға күстәнәс һалынған рюкзак һыйманы, ҡул­башынан һыҙырылып төшөп ҡалды. Ә үгеҙ, автобус янында аунап ятҡан ҡапсыҡты осло мөгөҙҙәренә эләк­терҙе лә, маҡсатына ирешкәндәй, ферма яғына кире боролдо.

А. ВАСИЛОВ һүрәте.